Milli Eğitim Bakanlığı’nın MEBBİS sisteminde 1 Ocak 2026 itibarıyla yapılan teknik bir düzenleme, Türkiye genelinde binlerce otizmli yetişkin ve ailesini etkileyen ciddi bir krize yol açtı. Sistemde yer alan “Sadece 0-26 yaş aralığına eğitim verilebilir” uyarısı, 27 yaş ve üzerindeki özel gereksinimli bireylerin eğitim hakkını fiilen ortadan kaldırdı.
Düzenleme, yalnızca çocukları değil, yaşam boyu desteğe ihtiyaç duyan otizmli yetişkinleri de sistem dışına itti. Bu durum, otizmli bireylerin eğitim ve rehabilitasyon hizmetlerinden mahrum kalmasına neden oldu.
Otizmli yetişkinler sistem dışında kaldı
MEBBİS’teki yaş sınırı, 27 yaş üstü tüm özel gereksinimli bireylerin eğitim sisteminden çıkarılmasına yol açtı. Rehabilitasyon merkezlerine devam eden otizmli yetişkinler için bu merkezler, aynı zamanda sosyalleşme ve dış dünyayla temas kurma alanı olarak büyük önem taşıyor.
Söz konusu hizmetin kesilmesi, otizmli bireylerin ev ortamına kapanmasına ve aileleriyle birlikte sosyal hayattan kopmasına neden olacağı endişesini beraberinde getirdi.
Aileler için de ağır yük
Uzmanlar, rehabilitasyon ve eğitim hizmetlerinin kesilmesinin yalnızca bireyleri değil, bakım veren aileleri de doğrudan etkileyeceğine dikkat çekiyor. Eğitim desteğinin sona ermesi, aileler üzerindeki fiziksel ve psikolojik yükü artıracak.
Anayasa ve sözleşmeler hatırlatıldı
Engelli bireylerin eğitim hakkı, ulusal mevzuat ve uluslararası sözleşmelerle güvence altına alınmış durumda. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 42. maddesinde, “Hiç kimse eğitim ve öğrenim hakkından yoksun bırakılamaz” hükmü açıkça yer alıyor.
Bu çerçevede, yaş sınırı uygulamasının hukuki dayanağı sorgulanırken, düzenlemenin eğitim hakkına aykırı olduğu vurgulanıyor.
“Yaş sınırı acilen kaldırılmalı” çağrısı
KEDİ – Kabul, Eşitlik, Dahil Olma, İstihdam – Otizm Derneği Başkanı Serap Dikmen, yaptığı açıklamada MEBBİS’teki yaş sınırının derhal kaldırılması gerektiğini belirtti. Dikmen, otizmli yetişkinler için sürdürülebilir destek programlarının acilen oluşturulması gerektiğini vurgulayarak, “27 yaş üstü tüm özel gereksinimli bireyleri sistem dışında iten bu düzenleme, otizmli yetişkinlerin eğitimden mahrum bırakılmasına, aileleriyle birlikte evde hapis hayatı yaşamasına neden olacak.
Birçok otizmli birey için rehabilitasyon merkezleri, tek sosyalleşme ve dış dünyaya açılma fırsatıdır. Bu hizmetin kesilmesi, hem bireyleri hem de onlara bakım veren aileleri toplumdan tamamen izole edecek.
Engelli bireylerin eğitim hakkı yasalarla ve uluslararası sözleşmelerle güvence altına alınmıştır. Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 42. maddesi açıktır; hiç kimse, eğitim ve öğrenim hakkından yoksun bırakılamaz.
Tüm bu gerçeklikler ışığında, MEBBİS’teki yaş sınırı acilen kaldırılmalıdır.
Bununla birlikte otizmli yetişkinlere yönelik sürdürülebilir destek programları acilen oluşturulmalıdır.
Otizme yaşam boyu destek bir zorunluluk olmakla birlikte eğitim hakkı yaşla sınırlandırılamaz!” ifadelerini kullandı.
