Türkiye’de atık yönetiminde yeni dönem 1 Temmuz 2026’da başlayacak. “Depozitosu Olan Ambalajlar” sistemiyle plastik, cam ve alüminyum içecek ambalajları kontrollü şekilde toplanacak, iade edilen her ambalaj için 1 TL teşvik bedeli alınabilecek.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile Türkiye Çevre Ajansı tarafından yürütülecek uygulama, “at-kurtul” alışkanlığı yerine “edin-yararlan-dönüştür” anlayışını yaygınlaştırmayı hedefliyor. Sistemle hem çevresel risklerin azaltılması hem de geri dönüşüm sektörünün yerli atık kaynağına daha fazla erişmesi amaçlanıyor.
DEPOZİTO SİSTEMİ 1 TEMMUZ’DA BAŞLAYACAK
Daha önce ertelenen Depozito Yönetim Sistemi, 1 Temmuz 2026 itibarıyla Türkiye genelinde uygulanmaya başlayacak. Uygulama kapsamında içecek ambalajlarının iade edilmesiyle tüketicilere teşvik bedeli verilecek.
Zincir marketler ve alışveriş merkezlerinde atık ambalajları toplayacak makinelerin kurulma sürecinin 1 Temmuz’a kadar tamamlanması bekleniyor. Ambalajlı içecek satan veya servis eden işletmeler de dbys.gov.tr üzerinden Depozito Bilgi Yönetim Sistemi’ne kayıt yaptırarak operatör seçebilecek.
EGEPLASDER’DEN UYGULAMAYA TAM DESTEK
Ege Plastik Sanayicileri Derneği Yönetim Kurulu Başkanı ve Plastik Sanayicileri Federasyonu Başkan Yardımcısı Şener Gençer, plastik sektörü olarak depozito uygulamasını desteklediklerini açıkladı.
Gençer, sektörün uzun yıllardır kaynağında ayrıştırma ve geri dönüşüm sisteminin güçlendirilmesi gerektiğini dile getirdiğini belirterek, yeni uygulamanın Türkiye’ye bu alanda önemli bir seviye kazandıracağını söyledi.
DAHA AZ PLASTİK ATIK İTHAL EDİLECEK
Depozito sisteminin yalnızca çevre açısından değil, sanayi ve geri dönüşüm sektörü açısından da kritik sonuçlar doğurması bekleniyor. Gençer, Türkiye’de güçlü bir geri dönüşüm sektörü bulunduğunu ancak yerli atık tedarikinin yeterli seviyede olmadığını vurguladı.
Uygulamayla kaynağında toplanan ambalaj miktarının artacağını belirten Gençer, geri dönüşüm sektörünün daha az atık plastik ithal etmek zorunda kalacağını ifade etti. Bu yönüyle sistemin hem çevreye hem de üretim ekonomisine katkı sunacağı kaydedildi.
MİLLİ EKONOMİYE 30 MİLYAR TL KATKI BEKLENİYOR
Plastik, cam ve alüminyum içecek ambalajlarının depozito kapsamına alınmasıyla atıkların kontrollü ve sürdürülebilir biçimde ekonomiye yeniden kazandırılması hedefleniyor. Sistemin milli ekonomiye yılda en az 30 milyar TL doğrudan katkı sağlaması bekleniyor.
Gençer, Türkiye’de yalnızca içecek ambalajlarında her yıl 20 milyarın üzerinde atık plastik şişe oluştuğunu belirtti. Ambalaj tüketimindeki artışa dikkat çeken Gençer, içecek ambalajı sayısının 2030 yılında 30 milyar adede ulaşmasının beklendiğini söyledi.
YERLİ TEDARİKTE BÜYÜK AÇIK VAR
Plastik atıkların geri dönüşümünde yurt içi tedarikin yüzde 20 seviyesine dahi ulaşmadığını belirten Gençer, depozito sisteminin bu nedenle sektör açısından büyük önem taşıdığını ifade etti.
Gençer’e göre sistem, atıkların kaynağında ayrıştırılmasını güçlendirecek ve geri dönüşüm tesislerine daha kaliteli ham madde akışı sağlayacak. Bu da ithal atık bağımlılığını azaltacak adımlar arasında görülüyor.
ATIKLAR ÇÖP DEĞİL SERVET OLARAK GÖRÜLMELİ
Depozito uygulamasının gelişmiş ülkelerde uzun yıllardır başarıyla yürütüldüğünü hatırlatan Gençer, Türkiye’nin atıklarını çöp olarak değil, ekonomik değeri olan bir kaynak olarak görmesi gerektiğini söyledi.
Gençer, uygulamanın yalnızca ambalaj toplamaya indirgenmemesi gerektiğini belirterek geri dönüşüm bilincinin okul öncesi dönemden başlayarak toplumun tüm kesimlerine anlatılması çağrısında bulundu.
GERİ DÖNÜŞÜM KÜLTÜRÜ İÇİN ORTAK ÇAĞRI
EGEPLASDER Başkanı Gençer, geri dönüşüm kültürünün yaygınlaşması için yükün yalnızca Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile Türkiye Çevre Ajansı’na bırakılmaması gerektiğini ifade etti.
Milli Eğitim Bakanlığı, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ve Sağlık Bakanlığı gibi kamu kurumlarının da sürece katkı sunması gerektiğini belirten Gençer, depozito sisteminin topyekûn milli bir dönüşüm projesi olarak ele alınması gerektiğini vurguladı.
HER İADE DAHA TEMİZ BİR GELECEK DEMEK
Depozito sistemiyle tüketicinin ambalajla ilişkisi de değişecek. Yeni model, kullanılan ambalajın çöpe atılması yerine yeniden ekonomiye kazandırılmasını teşvik edecek.
Gençer, iade edilen her ambalajın daha temiz bir çevre ve daha sürdürülebilir bir gelecek anlamına geldiğini belirterek, uygulamanın Türkiye’nin atık yönetiminde önemli bir dönüm noktası olacağını ifade etti.
