Hazine ve Maliye Bakanlığı, 2021-2024 yılları arasında sıfır kilometre araç satın alan vatandaşlara yönelik geniş kapsamlı inceleme başlattı. Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı, araç alım sürecinde yapılan ödemeler, ek aksesuar bedelleri, elden tahsilatlar ve fatura düzenlenip düzenlenmediğine ilişkin bilgi ve belge talep ediyor.
Pandemi sonrası dönemde yaşanan tedarik sıkıntısı, çip krizi ve araç bulunabilirliğindeki daralma nedeniyle sıfır otomobil piyasasında ek ödeme ve aksesuar zorunluluğu iddiaları sıkça gündeme gelmişti. 2021-2024 yılları arasında yaklaşık 4 milyon sıfır araç satışı yapılırken, inceleme özellikle bayilerde araç bedeli dışında tahsil edilen ücretlere odaklandı.
ARAÇ ALIM BEDELİ VE ÖDEME BELGELERİ İSTENDİ
Vergi Denetim Kurulu tarafından gönderilen yazılarda, aracın hangi bedelle satın alındığı ve ödemenin hangi yöntemle yapıldığı soruluyor. Vatandaşlardan banka, PTT, havale, EFT, nakit veya kredi kartı gibi tüm ödeme kanallarına ilişkin belgeleri sunmaları isteniyor.
Başkanlık, banka dekontları, makbuzlar, EFT ve havale kayıtları ile kredi kartı sliplerinin yazı ekinde gönderilmesini talep ediyor. Nakit ödeme yapılmışsa bunun da açık ve net biçimde belirtilmesi gerekiyor.
AKSESUAR VE EK DONANIMLAR MERCEK ALTINDA
İncelemede yalnızca araç bedeli değil, araçla birlikte alınan aksesuar ve ek hizmetler de sorgulanıyor. Yan basamak, park sensörü, sis farı, rüzgarlık, navigasyon, havuz paspas, yedek parça, boya koruma ve benzeri işlemler için ödeme yapılıp yapılmadığı araştırılıyor.
Bu işlemlerin hangi firma tarafından yapıldığı, ödemenin bayiye mi yoksa başka bir firmaya mı yapıldığı ve fatura kesilip kesilmediği de istenen bilgiler arasında yer alıyor. Böylece araç satışlarında fatura dışı tahsilat olup olmadığı belirlenmeye çalışılıyor.
TESLİM SONRASI TAKILAN PARÇALAR DA SORULUYOR
Başkanlık, aksesuarların aracın teslimi sırasında üzerinde bulunup bulunmadığını da soruyor. Araç bayiden ilk çıktığında faturada yer alan ek donanımların mevcut olup olmadığı veya aracın teslim alındıktan sonra servise götürülerek bu parçaların takılıp takılmadığı inceleniyor.
Aksesuar faturasında yazan bedelin ne zaman ve nasıl ödendiğinin de açıklanması gerekiyor. Ödemenin araç tesliminden önce mi, teslimden sonra mı, yoksa araç bedeliyle birlikte mi yapıldığı ayrıca bildirilecek.
EK GARANTİ VE SİGORTA ÖDEMELERİ DE İNCELENECEK
Aracı satan firmaya aksesuar, ek garanti, sigorta veya benzeri işlemler dışında başka ödeme yapılıp yapılmadığı da inceleme başlıkları arasında yer aldı. Vatandaşlardan tüm ek ödeme kalemlerini açık şekilde bildirmeleri isteniyor.
İncelemenin, sıfır araç satışlarında dönem dönem gündeme gelen zorunlu aksesuar, elden para ve faturasız hizmet iddialarının vergi boyutunu ortaya koymayı hedeflediği değerlendiriliyor.
YANIT İÇİN 15 GÜN SÜRE VERİLDİ
Vatandaşlardan talep edilen sorulara sıralı, detaylı ve açık yanıt içeren imzalı bir yazı hazırlamaları istendi. Yanıta, ilgili kişinin telefon numarası ve nüfus cüzdanı fotokopisinin de eklenmesi gerekiyor.
İstenen bilgi ve belgelerin 15 gün içinde ilgili müfettişlik adresine gönderilmesi talep edildi. Süresi içinde yanıt verilmemesi, eksik ya da yanıltıcı bilgi sunulması halinde ceza süreci başlayabilecek.
EKSİK BİLGİYE ÖZEL USULSÜZLÜK CEZASI
Vergi Denetim Kurulu’nun bilgi talebine süresi içinde yanıt verilmemesi veya eksik, yanıltıcı bilgi verilmesi durumunda özel usulsüzlük cezası uygulanacağı bildirildi. Bu durumda vatandaşlara yeniden süre verilerek bilgi sunmaları istenecek.
İkinci kez bilgi verilmemesi, eksik ya da yanıltıcı yanıt sunulması halinde özel usulsüzlük cezasının iki katı tutarında yeni ceza kesilebilecek. Bu nedenle inceleme yazısı alan araç sahiplerinin talep edilen belgeleri süresi içinde ve eksiksiz şekilde iletmesi önem taşıyor.
SIFIR ARAÇ PİYASASINDA KRİTİK DENETİM
2021-2024 döneminde sıfır otomobil talebinin yüksek, arzın ise sınırlı olması piyasada ciddi fiyat baskısı yaratmıştı. Bu süreçte bazı vatandaşlar, araç alabilmek için zorunlu aksesuar, ek paket veya elden ödeme talepleriyle karşılaştıklarını dile getirmişti.
Başlatılan incelemeyle, araç satışlarında resmi fatura dışında tahsilat yapılıp yapılmadığı, ek hizmetlerin belgelendirilip belgelendirilmediği ve vergi kaybı oluşup oluşmadığı araştırılacak.
