Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinoloji Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Deniz Ökdemir, yenidoğan döneminde yapılan topuk kanı taramasının bebek sağlığı açısından kritik bir uygulama olduğunu vurguladı. Ökdemir, bu test sayesinde doğuştan gelen bazı hastalıkların erken teşhis edilip tedaviye başlanmasının mümkün olduğunu söyledi.
“Topuk kanı taraması yapılmasının amacı, hastalıkların erken dönemde tespit edilmesi ve böylece çocuklarda kalıcı problemlerin önlenmesidir” diyen Ökdemir, bebek taburcu olduktan sonra ailelerin ikinci topuk kanı testini mutlaka yaptırması gerektiğini hatırlattı.
Topuk kanı testiyle 6 önemli hastalık taranıyor
Doç. Dr. Ökdemir, alınan birkaç damla kanın “Guthrie kâğıdı” adı verilen özel bir kağıda damlatıldığını belirterek, bu örneklerin laboratuvar ortamında altı farklı hastalık açısından incelendiğini ifade etti.
“Bu testler, metabolik ve hormonal hastalıkların erken tanısında vazgeçilmezdir. Bebek hastaneden taburcu olduktan sonra bir hafta içinde aile hekimliğine başvurarak ikinci topuk kanı örneğinin alınması gerekiyor. Eğer sonuçlarda bir sorun yoksa aile hekimi aramaz, ancak bir anormallik tespit edilirse aile bilgilendirilir” dedi.
Erken teşhis hayat kurtarıyor
Çocuk endokrinoloji uzmanı olarak konjenital hipotiroidi ve konjenital adrenal hiperplazi gibi hastalıkların topuk kanı ile tarandığını belirten Ökdemir, şu açıklamayı yaptı;
“Konjenital hipotiroidi, önlenebilir zeka geriliğinin en sık nedenidir. Bebeğin doğumunda hiçbir belirti görülmez. Bu hastalık sadece topuk kanı testiyle teşhis edilebilir ve tedaviye doğumdan sonraki ilk iki hafta içinde başlanmalıdır. Her geciken gün, çocuğun zihinsel gelişimini olumsuz etkiler.”
Ökdemir, topuk kanı alımının zararlı olduğuna dair sosyal medyada dolaşan iddiaların bilimsel temeli olmadığını vurgulayarak, “Bu tür bilime aykırı haberlere kesinlikle itibar edilmemelidir” uyarısında bulundu.
Ailelerin bilinçli davranması gerekiyor
Doç. Dr. Deniz Ökdemir, topuk kanı testinin Türkiye’de tüm bebeklere ücretsiz olarak uygulandığını ve ailelerin bu konuda bilinçli olması gerektiğini belirtti. “Topuk kanı almak basit ama etkisi büyük bir işlemdir. Bu testin zamanında yapılması, çocuğun sağlıklı bir geleceğe sahip olmasının en temel adımlarından biridir” dedi.
