Mersin'in yerel gazetelerinden Hâkimiyet'ten Merve Kankan'ın haberine göre; Diyetisyen Feride Biliz, kış mevsiminde iştahın artmasının irade zayıflığından değil, vücudun soğuğa uyum sağlama çabasından kaynaklandığını belirterek, kilo kontrolünde doğru beslenme alışkanlıklarının belirleyici olduğunu vurguladı.
Biliz, kış aylarında görülen iştah artışının yalnızca psikolojik bir durum olarak değerlendirilmemesi gerektiğini, bunun biyolojik ve hormonal temellere dayandığını söyledi.
Soğuk havaların etkisiyle vücudun farklı bir denge kurmaya çalıştığını ifade eden Biliz, bu sürecin beslenme davranışlarını doğrudan etkilediğine dikkat çekti.
"Soğuklar kendini iyice hissettirmeye başladı. Sabahları yataktan kalkmak zorlaşıyor, akşam eve dönünce sıcak bir şeyler yemek neredeyse vazgeçilmez hale geliyor." diyen Biliz, bu eğilimin arkasında vücudun doğal savunma mekanizmalarının bulunduğunu dile getirdi.
Vücut daha fazla enerji talep ediyor
Kış aylarında vücut ısısını korumak için metabolizmanın daha yoğun çalıştığını belirten Biliz, bu durumun enerji ihtiyacını artırdığını söyledi.
Biliz, şöyle devam etti:
Bu durum enerji ihtiyacını artırıyor ve beyin, vücuda daha fazla “yakıt alma” sinyali gönderiyor. Gün içinde daha sık acıkmak ya da porsiyonların büyümesi çoğu zaman bu doğal sürecin bir sonucu olarak ortaya çıkıyor. Karbonhidratlar hızlı enerji sağlar. Vücut bu dönemde ısısını koruyacak yakıta ihtiyaç duyar ve bu da bizi daha çok ekmek, hamur işi ve tatlılara yönlendirir.
Azalan gün ışığı iştahı etkiliyor
Günlerin kısalması ve güneş ışığının azalmasının hormon dengesi üzerinde de etkili olduğunu anlatan Biliz, serotonin ve melatonin hormonlarının bu süreçte önemli rol oynadığını söyledi.
Serotonin seviyesindeki düşüşün tatlı ve karbonhidrat isteğini artırdığını belirten Biliz, "Serotonin azaldığında özellikle tatlı ve karbonhidrat isteği artar. Çünkü karbonhidratlar serotonin üretimini kısa sürede destekler. Bu nedenle çikolata ve şekerli gıdalar kış aylarında daha cazip hâle gelir." diyen Biliz, melatonin hormonunun da bu süreçte etkili olduğuna dikkat çekti. Melatonin seviyesinin karanlıkla birlikte yükseldiğini belirten Biliz, "Melatonin arttığında uyku isteği artar, gündüz enerjisi düşer. Bu durum dolaylı olarak daha sık atıştırmaya yol açabilir. Akşam saatlerinde artan iştah çoğu zaman irade zayıflığından değil, vücudun fizyolojik uyum sürecinden kaynaklanır." diye konuştu.
Melatonin hormonunun artmasıyla birlikte uyku isteğinin yükseldiğini ve gündüz enerjisinin azaldığını ifade eden Biliz, "Serotonin azaldığında özellikle tatlı ve karbonhidrat isteği artar. Çünkü karbonhidratlar serotonin üretimini kısa sürede destekler. Bu nedenle çikolata ve şekerli gıdalar kış aylarında daha cazip hâle gelir." değerlendirmesinde bulundu.
Biliz, melatonin hormonunun da bu süreçte etkili olduğuna dikkat çekti.
Melatonin seviyesinin karanlıkla birlikte yükseldiğini belirten Biliz, "Melatonin arttığında uyku isteği artar, gündüz enerjisi düşer. Bu durum dolaylı olarak daha sık atıştırmaya yol açabilir. Akşam saatlerinde artan iştah çoğu zaman irade zayıflığından değil, vücudun fizyolojik uyum sürecinden kaynaklanır." diye konuştu.
Evde geçirilen süre arttıkça atıştırma da artıyor
Soğuk havalar nedeniyle dışarı çıkma isteğinin azalmasının, evde geçirilen zamanı artırdığını söyleyen Biliz, bunun da mutfağa yönelimi artırdığını belirtti.
Biliz, sözlerini şöyle sürdürdü:
Evde daha çok vakit geçirmek mutfağa daha sık gitmek, çay-kahve yanında bir şeyler yeme isteğinin artması ve hareketsizlik anlamına geliyor. Kış ayları hem iştahı artıran hem de enerji harcamasını azaltan çift yönlü bir etki yaratıyor.
Kış aylarında kilo kontrolü mümkün
Diyetisyen Feride Biliz, kışın kilo almanın kaçınılmaz olmadığını belirterek bazı öneriler paylaştı:
Öğün atlamayın: Uzun süreli açlık kan şekerini düşürür ve bir sonraki öğünde kontrolsüz yemeye yol açar.
Doğru karbonhidratları tercih edin: Tam tahıllar, yulaf, bulgur ve kurubaklagiller tatlı isteğini azaltmaya yardımcı olur.
Çorbalardan faydalanın: Sebze ağırlıklı çorbalar hem doyurucu hem de düşük kalorilidir.
Protein ve lif tüketimini artırın: Yumurta, yoğurt, kefir, mercimek, nohut ve sebzeler uzun süre tok tutar.
Evde de hareket edin: Günde 15–20 dakikalık basit egzersizler bile metabolizmayı destekler.
Uyku düzenine dikkat edin: Yetersiz uyku iştah artırıcı hormonları yükseltir.
Sıcak içecekleri bilinçli seçin: Şekerli sahlep ve sıcak çikolata yerine bitki çayları ve tarçınlı süt tercih edin.
Kış aylarında iştah artışının son derece doğal olduğunu vurgulayan Biliz, "Önemli olan bu durumu suçlulukla karşılamak değil, vücudun verdiği sinyalleri doğru okumak. Doğru besinler, düzenli öğünler ve küçük hareketlerle kışı kilo almadan geçirmek mümkün." diyerek sözlerini tamamladı.