Çameli’nin doğasını yakından gözlemleyen emekli Fen Bilgisi öğretmeni Rıfat Özdemir, alışılmışın dışında bir bitkiyi fark ederek bilim insanlarına haber verdi. Ardından Ege Üniversitesi Botanik Bahçesi ve Herbaryum Araştırma Merkezi Müdürü Prof. Dr. Hasan Yıldırım ve ekibi tarafından yapılan kapsamlı çalışmalar sonucunda bitkinin bilim dünyasında daha önce tanımlanmamış bir tür olduğu anlaşıldı.
Bilimsel adı: Cephalaria cameliensis
Yeni türe, keşfedildiği yerin adıyla bağlantılı olarak Cephalaria cameliensis adı verildi. Türkçeye "Çameli pelemiri" olarak geçen bitki, Denizli-Çameli ve Muğla-Fethiye arasında, yalnızca 1350 ile 1850 metre rakımlı dar bir alanda yetişiyor.
Bitki, yok olma tehdidiyle karşı karşıya
Prof. Dr. Yıldırım, türün yaşam alanının oldukça sınırlı olduğunu ve bölgede yaygın olan hayvancılık faaliyetleri nedeniyle yoğun otlatma baskısı altında olduğunu söyledi. Bu nedenle Cephalaria cameliensis, IUCN kriterlerine göre "Tehlikede (EN)" kategorisinde değerlendirilmesi önerilen türler arasında yer alıyor.
Moleküler analizlerle türün özgünlüğü kanıtlandı
Bitkinin benzer türlerden ayrılan morfolojik özellikleri, Akdeniz Üniversitesi’nden Prof. Dr. Ramazan Süleyman Göktürk ile birlikte yapılan çalışmalarda belirlendi. Ayrıca Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi’nden Doç. Dr. Ergun Kaya tarafından gerçekleştirilen ISSR moleküler analizleri, türün genetik olarak da farklı olduğunu ortaya koydu.
Bilimsel makale yayımlandı
Keşif sürecine ilişkin detayları içeren bilimsel makale, taksonomi alanında prestijli dergilerden biri olan Phytotaxa'da yayımlandı. Böylece Cephalaria cameliensis türü, uluslararası literatüre resmi olarak girmiş oldu.
Türkiye’de Cephalaria tür sayısı 49’a ulaştı
Cephalaria cinsi dünya genelinde yaklaşık 100 türle temsil ediliyor. Türkiye, bu cins için en zengin bölgelerden biri konumunda. Son keşifle birlikte Türkiye’deki Cephalaria tür sayısı 49’a, bu türlerin endemik (yalnızca Türkiye’ye özgü) olanları ise 25’e yükseldi. Ege Üniversitesi Botanik Bahçesi ve Herbaryum Araştırma Merkezi Müdürü Prof. Dr. Hasan Yıldırım, bu artışın Anadolu’nun bitki çeşitliliği açısından taşıdığı önemi bir kez daha ortaya koyduğunu ifade etti.
Çameli halkı ve yerel yönetim destek verdi
Prof. Dr. Yıldırım, çalışmanın gerçekleşmesinde Çameli Belediyesi’nin ve Belediye Başkanı Cengiz Arslan’ın sağladığı desteklerin önemli rol oynadığını belirterek, “Bu keşif, yerel halkın doğa sevgisinin bilimsel çalışmalara katkısının güçlü bir örneğidir” dedi.
