İzmir Gaziemir’de Ege Serbest Bölgesi’nde faaliyet gösteren Enercon Aero, 2002 yılından bu yana sürdürdüğü rüzgâr türbini kanadı üretimini durdurdu. Böylece son iki yılda LM Wind Power ve TPI Composites kapanışlarının ardından İzmir’de aktif üretim yapan son uluslararası kanat tesisi de mevcut fabrikasında üretime ara vermiş oldu. Sektör kaynaklarına göre kararın arkasında, yeni nesil ve daha büyük kanatlar için mevcut binanın fiziki olarak yetersiz kalması bulunuyor.
Karar, İzmir’in yıllardır taşıdığı rüzgâr kanadı üretim merkezi rolü açısından dikkat çekici bir dönüm noktası yarattı. Kent, 2023 itibarıyla 3 firma bünyesinde 4 kanat üretim tesisiyle yılda yaklaşık 4 bin kanat üretimi yapıyor, bunun yüzde 75’ten fazlasını ihraç ediyordu. Son kapanmayla birlikte sektörde üretim altyapısının nasıl yeniden şekilleneceği sorusu öne çıktı.
2002’den beri üretim yapan tesiste faaliyet durdu
Enercon Aero’nun ESBAŞ’taki fabrikasında rüzgâr türbini kanadı üretimi 2002’den bu yana sürüyordu. Edinilen bilgilere göre tesiste son birkaç yıla kadar yaklaşık 350 kişi çalışıyordu. Mevcut fabrikanın yeni nesil büyük kanatlar için yeterli alan sunmaması nedeniyle üretimin durdurulduğu ifade ediliyor.
Bu gelişmeyle birlikte İzmir’de kanat üretiminde son iki yılda yaşanan çözülme daha görünür hale geldi. Önce Bergama’daki LM Wind Power tesisi kapanmış, ardından TPI Composites İzmir’deki iki fabrikasında üretimi sonlandırmıştı.
İzmir’in rüzgâr sanayisindeki tablo değişti
İzmir, rüzgâr enerjisi sanayisinde uzun süre Türkiye’nin en güçlü üretim kümelerinden biri olarak öne çıktı. Kentteki kanat üretim tesisleri hem yüksek istihdam hem de ihracat gücüyle dikkat çekiyordu. 2023 verilerine göre İzmir’de yılda yaklaşık 4 bin kanat üretiliyor, üretimin yüzde 75’ten fazlası yurt dışına gönderiliyordu.
Bu nedenle Enercon Aero’nun mevcut tesiste üretimi durdurması, yalnızca bir fabrika kararı olarak değil, İzmir’in sanayi kimliği açısından da önemli bir gelişme olarak değerlendiriliyor. Kapanan her tesisle birlikte hem tedarik zinciri hem de nitelikli iş gücü açısından yeni bir kırılma yaşanıyor.
Yeni yatırım ihtimali masada
Sektör temsilcileri, Alman şirketin daha büyük kanat üretimine uygun yeni bir yatırım hazırlığını sürdürdüğünü belirtiyor. Yeni tesisin yine İzmir’de kurulabileceği ifade edilirken, rüzgâr ekipman sanayisinde kentin tamamen oyun dışına çıkmadığına dikkat çekiliyor.
Öte yandan Enercon’un Türkiye pazarına ilişkin resmi söyleminde geri çekilme değil, büyüme mesajı öne çıkıyor. Şirket son dönemde Türkiye’yi stratejik pazar olarak tanımlarken yeni nesil türbin anlaşmalarını da kamuoyuna duyurdu. Bu tablo, ESBAŞ’taki kapanışın tamamen çıkıştan çok üretimin yeni koşullara göre yeniden konumlandırılması olabileceği yorumlarını güçlendiriyor.
Nordex ve Çinli yatırımcılar da izleniyor
Sektörde şu aşamada gözler yalnızca Enercon’a çevrilmiş değil. Nordex’in ve Çinli üreticilerin İzmir’de rüzgâr türbini kanadı üretimine yönelik çalışmalarının sürdüğü ifade ediliyor. Bu girişimlerin somut yatırıma dönüşmesi, İzmir’in kaybettiği üretim kapasitesini yeniden toparlaması açısından belirleyici olacak.
Önümüzdeki dönemde açıklanacak yeni yatırım kararları, İzmir’in rüzgâr ekipmanları alanında yeniden güç kazanıp kazanamayacağını gösterecek. Bu nedenle Enercon Aero’daki üretim duruşu, yalnızca bugünün değil, sektörün yakın geleceğinin de kritik başlıklarından biri olarak öne çıkıyor.
