Meme kanseri, kadınlarda en sık görülen kanser türlerinden biri olmayı sürdürürken, tedavi sürecinde ortaya çıkabilen lenfödem riski de dikkat çekiyor. Uzmanlar, meme kanseri cerrahisi geçiren, kemoterapi veya ışın tedavisi alan kadınlarda yıllar sonra bile kolda ve elde ani şişliklerle kendini gösterebilen bu rahatsızlığa karşı uyarılarda bulunuyor.
Erken teşhis edilmezse kalıcı hale gelebiliyor
Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Uzmanı Prof. Dr. F. Figen Ayhan, meme kanseri tedavisi gören her beş kadından birinde lenfödem gelişebileceğini belirterek, “Fazla kilolu olanlar, koltuk altından lenf cerrahisi geçiren, ışın tedavisi alan, aynı taraf kol veya memeden enfeksiyon geçiren ve bazı kemoterapileri kullanan hastalar yüksek risk grubundadır. Bu hastalar yakından takip edilmelidir” dedi.
Ayhan, lenfödemin erken tanı konulmadığında kronik bir hastalığa dönüşebileceğini vurgulayarak, “Zamanında tedavi edilmeyen vakalarda önemli fonksiyon kayıpları yaşanabilir. Bu nedenle hastalar, uzman lenfödem kliniklerinde diyet, cilt bakımı, manuel lenfatik drenaj masajı, bandaj ve egzersiz programlarıyla düzenli takip edilmelidir” ifadelerini kullandı.
Ameliyat sonrası egzersiz önemli
Prof. Dr. Ayhan, meme kanseri ameliyatı sonrası egzersizlerin lenfödemin önlenmesinde önemli bir rol oynadığını belirtti. “Tedavide ödemi azaltmak, enfeksiyon riskini düşürmek ve fonksiyonel kapasiteyi artırmak amaçlanır” diyen Ayhan, şu önerilerde bulundu:
“Ameliyat sonrası erken dönemde omuz eklem hareket açıklığını geri kazandıracak egzersizlere başlanmalıdır. Ancak bu dönemde ödemi artırabileceği için dirençli egzersizlerden kaçınılmalıdır. İlerleyen süreçte bandaj veya basınç giysisiyle yapılan germe, güçlendirme ve aerobik egzersizlere geçilebilir. Kas kasılmasıyla yapılan izometrik egzersizlerden ise uzak durulmalıdır.”
Yılda bir kez kontrole gidilmeli
Lenfödem risk grubundaki kadınların yılda bir kez lenfödem uzmanına muayene olmaları gerektiğini belirten Ayhan, “Kolda şişlik hisseden her meme kanseri hastası, vakit kaybetmeden uzman desteği almalı” diyerek uyarıda bulundu.
