Türkiye’nin en önemli gündemlerinden biri haline gelen beyin göçü, nitelikli iş gücünün kaybı nedeniyle ekonomik büyüme, inovasyon ve teknoloji kapasitesini doğrudan etkiliyor. TÜİK ve uluslararası raporlara göre son yıllarda yurtdışına giden genç yeteneklerin sayısı artarken, küresel eğilimler “tersine beyin göçü”nün stratejik bir fırsat sunduğunu ortaya koyuyor.
Bu çerçevede EGİAD Ege Genç İş İnsanları Derneği, GreaTR iş birliğiyle “Tersine Beyin Göçü Semineri” düzenledi. 29 Eylül 2025’te EGİAD Dernek Merkezi’nde gerçekleştirilen etkinlikte, yurtdışında eğitim almış gençlerin Türkiye’ye dönüş motivasyonları, ekosistemin sunduğu imkânlar ve iş dünyasına sağlayacağı katkılar ele alındı.
İş birliği protokolü imzalandı
Seminerin sonunda EGİAD ve GreaTR arasında bir iş birliği protokolü imzalandı. Bu kapsamda EGİAD üyelerinin şirketleri, GreaTR’ın kurduğu Tersine Beyin Göçü Platformuna bir yıl boyunca ücretsiz erişim hakkı elde ederek yurtdışındaki nitelikli Türk genç yeteneklere doğrudan ulaşma imkânına sahip olacak.
GreaTR ve FutureBright tarafından hazırlanan “Tersine Beyin Göçü Araştırma Raporu”na göre yurtdışındaki gençlerin yüzde 61’i, Türkiye’de yaşam ve çalışma koşulları yurtdışıyla benzer hale geldiğinde dönmeyi düşündüğünü ifade ediyor. Ülkeye hizmet etme arzusu, aile bağları ve kültürel aidiyet öne çıkan motivasyonlar arasında yer alıyor. Beklentiler arasında ise adil çalışma koşulları, iş-özel hayat dengesi ve rekabetçi ücretler bulunuyor.
“Her şirketin tersine beyin göçü politikası olmalı”
EGİAD Yönetim Kurulu Başkanı Kaan Özhelvacı, açılış konuşmasında gençlerin yurtdışında kazandıkları vizyon ve deneyimleri Türkiye’ye taşımak istediğini belirterek, “Her şirketin bir tersine beyin göçü politikası olmalı. Gençler sadece dönmek istemiyor, aynı zamanda değer görmek ve potansiyellerinin tanındığını hissetmek istiyor” dedi.
Protokolün önemine de dikkat çeken Özhelvacı, EGİAD üyelerinin bu iş birliğiyle global deneyime sahip genç yeteneklere doğrudan ulaşabileceğini ve bu adımın uzun vadede iş dünyasına büyük katkı sağlayacağını ifade etti.
Gelecek nesillere çağrı
Özhelvacı, İzmirli iş dünyası ailelerine seslenerek yurtdışında eğitim gören gençlerin deneyimlerini tamamladıktan sonra ülkelerine dönerek Türkiye’de aktif rol almalarını arzuladıklarını söyledi. EGİAD olarak gençlere cazip bir sosyal ve profesyonel ortam sunmak için çalıştıklarını vurgulayan Özhelvacı, “Gençlerimizin ‘Türkiye’de bana uygun bir gelecek var’ diyerek evlerine dönmelerini sağlamak istiyoruz” dedi.
GreaTR nedir?
GreaTR, yurtdışında eğitim gören veya çalışan Türk genç yeteneklerin Türkiye’ye dönüşünü teşvik etmeyi amaçlayan bir girişim olarak faaliyet gösteriyor. Küresel ölçekte deneyim kazanmış profesyonelleri, Türkiye’deki iş dünyasıyla buluşturan bir köprü işlevi gören GreaTR; tersine beyin göçünü destekleyen araştırmalar yapıyor, platformlar kuruyor ve iş birlikleri geliştiriyor. Bu sayede hem şirketlere nitelikli insan kaynağı sağlanıyor hem de gençlerin uluslararası bilgi ve vizyonlarını ülkelerine aktarmaları için zemin oluşturuluyor.
GreaTR Kurucu Ortağı Talya Nisari yaptığı açıklamada; "Eğitimimi tamamladıktan sonra ülkeme dönmek istedim. Diğer Türk öğrencilere eğitiminizden sonra türkiyeye dönmek ister misiniz diye anket yaptık. %55 evet cevabı aldık. Dönüş sürecini kolaylaştırmak için GreaTR platformunu kurduk. Türkiye'nin il tersine beyin göçü zirvesini yaptık." sözlerini kullandı.
GreaTR Kurucu Ortağı Araz Alemfamian ise şu açıklamalarda bulundu;
"GreaTR bizim için çok güzel bir yolculuktu. Öğrencileri ikna etmekten çok firmaları ikna etmekte zorlandık. Firmalardaki insan kaynakları yöneticileri gençlerin Türkiyeye dönmek istediğine inanmıyordu. Araştırmalarımız ve raporlarımızla gençlerin dönmek istediğini kanıtladık. Araştırmayı 450 kişiyle gerçekleştirdik. Gençlerin neden yurtdışına çıktığını da araştırdık. Çoğunluğu özel okullardan mezundu.”
“Gençler bize daha küsmedi”
“Türkiye’deki koşullar yurtdışındakiyle aynı olsa gençlerin %55’i yurt dışına gitmezdik dedi. Gençlerin çoğu Türkiye’den kaçmak için değil kaliteli eğitim almak için yurtdışını seçiyorlar. Gittiklerinde dil bariyerinden ötürü yalnız hissediyorlar ve iş bulmakta zorlanıyorlar. İngilizce konuşulan ülkelerde büyük rekabet var. Yerleşemeyenler ülkeye geri dönmeyi tercih ediyor. Kariyer fırsatları konusunda problemler yaşıyorlar. 10 gençten sadece 3’ü istedikleri işlerde çalışabiliyor. %93’ü yine olsa yine giderim diyor. Gençler bu ülkeye katkı sağlamak istiyor ve bu ülkeye ait hissediyorlar. Gençler bize daha küsmedi. Türkiyeye döndüklerinde okudukları okulun ve kendilerinin bir değer görmeyeceklerini düşünüyorlar. İnsan kaynakları yurtdışındaki okulların dereceleri hakkında yeterli bilgi sahibi değil.”
“Atatürk’ün sözünden ilham aldık”
Alemfamian konuşmasını, “Yurt dışına çıkmanın kötü bir şey olmadığını düşünüyoruz. Biz bu yolculuğa çıkarken Cumhuriyetin ilk yıllarında yurt dışına öğrenciler gönderen Atatürk’ün şu sözü ilham oldu; “Sizi bir kıvılcım olarak yolluyorum alev olarak dönün” İzmir, çalışılmak istenen şehirler arasında %23 ile ikinci sırada. Kurumların bu veriyi dikkatli okuması lazım.” sözleriyle bitirdi.