Türkiye, atık bertarafı ve geri dönüşüm alanında iddialı hedefler ortaya koyarken, sektör temsilcileri uygun yatırım altyapısından yoksun kalmaktan şikayet ediyor. Kaynağında ayrıştırılmış her türlü atığı yeniden ekonomiye kazandıran geri dönüşüm sektörü, yerel yönetimlerin tahsis edeceği alanlarda kurulacak Geri Dönüşüm Organize Sanayi Bölgeleri (OSB) ile bütünleşmek istiyor.
“Milli ekonomi için kritik önemdeyiz”
Yaşanan sorunlarla ilgili değerlendirmelerde bulunan Ege Plastik Sanayicileri Derneği (EGEPLASDER) Yönetim Kurulu Başkanı ve Plastik Sanayicileri Federasyonu (PLASFED) Başkan Yardımcısı Şener Gençer, geri dönüşüm sektörüne yatırım yapan sanayicilerin hâlâ “hurdacı” olarak görülmesinden duyduğu rahatsızlığı dile getirdi. Gençer, “Milli ekonomi için hayati öneme sahip bu sanayi yatırımlarının değerini hâlâ anlamayanları ayıplıyoruz” ifadelerini kullandı.
“Geri dönüşüm OSB’leri için yasal düzenleme şart”
Geri dönüşüm tesislerini tek çatı altında toplayacak, altyapısı hazır organize sanayi bölgelerinin eksikliğinin her geçen gün daha fazla hissedildiğini vurgulayan Gençer, mevcut OSB’lerde bu tür yatırımların önünde yönetimsel engeller bulunduğunu belirtti.
“Doluluk oranı düşük OSB’lerde yatırım yapılabilecek alanlar var” diyen Gençer, “Bu bölgeler geri dönüşümü de kapsayan karma OSB’lere dönüştürülerek daha fazla değer yaratabilir. Ayrıca bu tesisler, sanıldığı gibi kirletici değil; mevcut atığı işleyen, yangın ve iş güvenliği açısından yüksek standartlara sahip tesislerdir. Üstelik atıkların üretildikleri bölgelerde bulunmaları, karbon ayak izinin azaltılması açısından da büyük önem taşır” dedi. Gençer, OSB Yasası’nda yapılacak düzenlemeyle geri dönüşüm yatırımlarına mevcut OSB’lerde yer açılması gerektiğini ifade etti.
“Her şehrimize bir Geri Dönüşüm OSB kazandıralım”
2050 yılında dünyada kullanılan plastiklerin yüzde 60’ının geri dönüşüm kaynaklı olacağına dikkat çeken Şener Gençer, yerel yönetimler başta olmak üzere tüm paydaşlara çağrıda bulundu:
“Sadece plastikte değil, tüm atıkların kaynağında ayrıştırılması ve geri dönüşümü, azalan enerji, hammadde ve doğal kaynaklar açısından büyük önem taşıyor. Sektörün kümelenmesi çevre etkisini azaltır, lojistik avantaj sağlar ve ölçek ekonomisine uygun büyümeyi destekler. Mümkünse her şehrimize bir Geri Dönüşüm OSB kazandıralım. Nüfusu ve atık potansiyeli düşük iller, komşu illerle ortak OSB alanları oluşturabilir.”
50 milyar TL’lik ekonomik katkı
Türkiye’nin son 6 yılda 26 milyon ton geri kazanılabilir atık işleyerek yaklaşık 7 milyon tonunu yeniden ekonomiye kazandırdığını belirten Gençer, “Bu süreçte milli ekonomiye 50 milyar TL’nin üzerinde katkı sağlandı. Geri dönüşüm sektörü cari açığı yüzde 36 oranında azaltma potansiyeline sahip. Mevcut büyüme trendiyle 2050 yılında sektörün 73 milyar dolarlık bir büyüklüğe ulaşması bekleniyor.” diye konuştu.
Küresel veriler çarpıcı
Dünyada her yıl 2,1 milyar ton katı atık üretiliyor. Bunun yalnızca %19’u geri dönüştürülüyor, %11’i ise enerji üretiminde kullanılıyor.
2050’ye kadar küresel atık miktarının %70 artması bekleniyor.
Döngüsel ekonomi modelleriyle 2050 yılına kadar 4,5 trilyon dolarlık ekonomik fayda elde edilebileceği öngörülüyor.
Türkiye’de her gün 100 bin ton belediye atığı oluşuyor, ancak bunun sadece %10’u enerjiye dönüştürülüyor.
Gençer, “Küresel ölçekte artan atık miktarı, enerji ve kaynak verimliliği alanında yeni bir dönemi zorunlu kılıyor. Türkiye’nin bu dönüşümde öncü olabilmesi için Geri Dönüşüm OSB’leri artık kaçınılmaz hale geldi.” dedi.
