İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin “Dönüşüme Evde Başla” projesi kısa sürede 8 ilçe ve 28 mahalleye yayıldı. Mart 2025’te başlatılan kapıdan kapıya ambalaj atığı toplama uygulamasıyla bugüne kadar 2 bin 800 ton atık geri dönüşüme kazandırıldı.
İzdönüşüm Ambalaj Atığı Toplama ve Ayrıştırma Tesisi’nde Nisan 2024 öncesinde aylık 400 ton olan karışık ambalaj atığı işleme kapasitesi, yaklaşık yüzde 40 artışla 550 tona ulaştı. Proje, hem tesis kapasitesini büyüttü hem de kentte atık ayrıştırma bilincini güçlendirdi.
PROJE 8 İLÇE VE 28 MAHALLEYE ULAŞTI
İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay’ın göreve gelmesinin ardından hayata geçirilen proje, ilk etapta 6 ilçe ve 8 mahallede başladı. Avrupa ülkelerinde yaygın olarak uygulanan kapıdan kapıya atık toplama modeli, İzmir’de kısa sürede daha geniş bir alana yayıldı.
İzmir Büyükşehir Belediyesi İklim Değişikliği ve Sıfır Atık Dairesi Başkanlığı ile İzdoğa AŞ iş birliğiyle yürütülen çalışma; Karabağlar, Bayraklı, Konak, Menderes, Bornova, Narlıdere, Buca ve Karşıyaka’da uygulanıyor.
2 BİN 800 TON AMBALAJ ATIĞI GERİ KAZANILDI
Proje kapsamında bugüne kadar toplanan 2 bin 800 ton ambalaj atığı, İzdönüşüm tesisinde türlerine göre ayrıştırılarak ekonomiye kazandırıldı. Geri dönüşüme alınan atıkların yüzde 35’ini plastik, yüzde 30’unu cam, yüzde 25’ini kağıt-karton, yüzde 9’unu ise metal atıklar oluşturdu.
Uygulamada reddedilen atık oranının yüzde 0,95’te kalması, hanelerde doğru ayrıştırma alışkanlığının güçlendiğini gösteren önemli bir veri olarak değerlendirildi. Bu oran, vatandaşların hangi atığın ambalaj atığı olduğunu daha net ayırt etmeye başladığını ortaya koydu.
KAPASİTE 550 TONA YÜKSELDİ
İzdoğa AŞ Genel Müdür Yardımcısı İlkay Kalafat, proje sayesinde hem toplama miktarının hem de ayrıştırma kapasitesinin arttığını belirtti. Kalafat, Nisan 2024 öncesinde aylık yaklaşık 400 ton karışık ambalaj atığı işlendiğini, yeni modelle bu miktarın 550 tona kadar çıktığını söyledi.
Kalafat, ambalaj atıklarının artık kaynağında toplandığını ve İzdönüşüm tesisinde türlerine göre ayrıştırıldığını belirterek, projenin toplumsal farkındalık açısından da güçlü bir etki yarattığını vurguladı.
YENİ İLÇELERE YAYILMASI HEDEFLENİYOR
İzmir Büyükşehir Belediyesi, uygulamanın başta Bornova ve Bayraklı olmak üzere Karşıyaka, Narlıdere, Gaziemir, Balçova ve Güzelbahçe ilçelerinin tamamını kapsayacak şekilde genişletilmesini hedefliyor.
Artan kapasite ihtiyacına yanıt vermek için Menemen Seyrek’te ikinci bir tesis kurulması da planlanıyor. Böylece atık toplama ve ayrıştırma ağının daha geniş bir coğrafyada sürdürülebilir hale getirilmesi amaçlanıyor.
MAHALLE MAHALLE TOPLAMA YAPILIYOR
Proje Bayraklı’da Refik Şevket İnce, Körfez, Tepekule, 75. Yıl ve Manavkuyu; Bornova’da İnönü, Kazımdirik, Atatürk, Evka 3, Ergene, Evka 4 ve Erzene mahallelerinde sürüyor.
Buca’da Yiğitler, Karabağlar’da Üçkuyular, Fahrettin Altay ve Basın Sitesi; Karşıyaka’da Mavişehir, Atakent, Mustafa Kemal, Yalı, Bostanlı, Bahçelievler ve İnönü mahalleleri de uygulama kapsamında yer alıyor.
Konak’ta Kültür ve Alsancak, Menderes’te Hürriyet, Narlıdere’de ise Yenikale ve Sahilevleri mahallelerinde ambalaj atıkları düzenli olarak toplanıyor.
MOBİL UYGULAMA İLE TAKİP KOLAYLAŞTI
Projenin uygulandığı ilçe ve mahallelerde yaşayan vatandaşlar için mobil uygulama da hizmete sunuldu. Uygulama üzerinden talep, öneri ve şikâyetler doğrudan iletilebiliyor.
Vatandaşlar sisteme adres bilgilerini ekleyerek hanelerini kayıt altına alabiliyor. Böylece toplama sürecinde yaşanabilecek aksaklıkların daha hızlı tespit edilmesi ve çözüme kavuşturulması hedefleniyor.
QR KODLU SİSTEMLE ATIKLAR İZLENİYOR
Projede hanelerden toplanan atık poşetlerinin üzerinde QR kod yer alıyor. İzmir İnovasyon ve Teknoloji AŞ tarafından geliştirilen uygulama sayesinde hane bilgileri veri tabanında kayıt altına alınıyor.
QR kodlu sistemle toplama yapılan haneler ile atık poşetleri eşleştiriliyor. Bu yöntem, atık yönetiminde izlenebilirliği artırırken yalnızca ambalaj atıklarının sisteme dahil edilmesini kolaylaştırıyor.
SANAYİ VE TİCARET BÖLGELERİ DE SÜRECE DAHİL OLDU
“Dönüşüme Evde Başla” projesinin yanı sıra sanayi ve ticaret bölgelerinde oluşan ambalaj atıklarının yönetimine yönelik çalışmalar da başlatıldı. Bu kapsamda Kısıkköy Ege Sanayi ve Ticaret İhracat Merkezi bölgesindeki işletmelerden çıkan ambalaj atıkları İzdoğa koordinasyonunda toplanıyor.
Evlerden sanayi bölgelerine uzanan çalışma, İzmir’de sıfır atık hedefinin daha geniş bir alanda uygulanmasını sağlıyor. Projenin yaygınlaşmasıyla hem depolama alanlarına giden atık miktarının azaltılması hem de geri dönüşüm ekonomisinin güçlendirilmesi hedefleniyor.
