Türkiye’nin kuru incirde yeni büyüme hedeflerinden biri olarak öne çıkan “siyah orak” inciri için hazırlanan belgesel kamuoyuyla paylaşıldı. AR-GE çalışmalarıyla üstün özellikleri ortaya konan, üretim alanları hızla genişleyen siyah orak incirinin hikâyesi; üreticiler, ziraat mühendisleri ve öğrenciler için hazırlanan özel bir yapımla kayıt altına alındı. Proje kapsamında Anadolu’daki 285 incir çeşidi incelenirken, İzmir’den Çanakkale’ye uzanan hatta oluşturulan bahçelere 40 bine yakın fidan dikildi. Çalışma, hem tarımsal üretim hem de ihracat hedefleri açısından dikkat çeken bir adım olarak öne çıktı.
Belgesel, kuru meyve sektörünün önde gelen ihracatçılarından K.F.C. Gıda öncülüğünde yürütülen Siyah Orak Projesi kapsamında hazırlandı. Çekimler; İzmir’in Bergama ilçesindeki deneme bahçesi, K.F.C. Gıda üretim tesisleri, Aydın’daki TAGEM Erbeyli İncir Araştırma Enstitüsü ile Ege Üniversitesi ve İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü laboratuvarlarında tamamlandı.
Siyah orak için belgesel hazırlandı
Yönetmenliğini Tolga Albay’ın üstlendiği belgeselde, Türkiye’nin kuru incir üretimindeki gücü ile siyah orak incirinin yeniden öne çıkış süreci anlatıldı. Yapımda, yeni türün bilimsel özellikleri, Kuzey Ege coğrafyasındaki yayılım potansiyeli ve dünya pazarındaki büyüme hedefleri ele alındı.
Belgeselde K.F.C. Gıda Yönetim Kurulu Başkanı Birol Celep’in yanı sıra TAGEM Erbeyli İncir Araştırma Enstitüsü Müdürü Mehmet Özkul, İYTE Gıda Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ahmet Yemenicioğlu, EÜ Ziraat Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Fatih Şen ile projede görev alan mühendisler, saha çalışanları ve üreticilerin görüşlerine yer verildi.
285 incir çeşidi incelendi
TAGEM İncir Araştırma Enstitüsü, İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü, K.F.C. Gıda ve Ege Üniversitesi ortaklığında yürütülen projede, gen kaynağı Anadolu’da bulunan 285 incir çeşidi araştırıldı. Sağlığa faydalı bileşikler içeren, hastalık ve zararlılara dayanıklı, kurutulmuş olarak tüketilebilen türler analiz edildi.
Yapılan araştırmalarda “siyah orak” olarak bilinen çeşidin diğer türlere göre daha yüksek polifenol ve antioksidan aktivite içerdiği belirlendi. Ürüne rengini veren antosiyanin pigmentine ilişkin antidiyabetik, antikanserojen, antienflamatuvar, antihipertansif ve antimikrobiyal etkilere dair çok sayıda bilimsel veri bulunduğu aktarıldı.
Bergama’daki deneme bahçesi dikkat çekti
K.F.C. Gıda’nın İzmir’in Bergama ilçesinde oluşturduğu bahçede siyah orak inciri için organik deneme üretimleri yapıldı. Çalışmalarda, bu çeşidin küf kaynaklı aflatoksin benzeri oluşumlara diğer türlere göre daha dirençli olduğuna ilişkin veriler elde edildi.
Laboratuvar çalışmalarıyla üstün özellikleri ortaya konan siyah orak incirinin Kuzey Ege’de yaygınlaştırılması için doku kültürü yoluyla fidan üretimine başlandı. Yüksek ihracat potansiyeli taşıyan ürün için sözleşmeli modelle yetiştiricilik çalışması da devreye alındı.
40 bine yakın fidan dikildi
K.F.C. Gıda Yönetim Kurulu Başkanı Birol Celep, siyah orak çeşidinin üreticiden yoğun ilgi gördüğünü belirtti. Celep, İzmir’den Çanakkale’ye uzanan coğrafyada oluşturulan bahçelere 40 bine yakın fidan dikildiğini açıkladı.
Celep, üretici, ihracatçı, üniversite ve bakanlık iş birliğiyle yürütülen çalışmanın tarım sektörü için örnek bir model sunduğunu ifade etti. Projenin, Anadolu’nun saklı kalmış bir gen kaynağını yeniden üretime ve gelecek nesillere kazandırmayı amaçladığını vurguladı.
Hedef dünya pazarında büyümek
Projede, dünyada artan sağlıklı gıda talebine paralel olarak kuru meyve sektöründe yeni türlerin pazara girmesinin önemine dikkat çekildi. İklim değişikliği ve değişen tüketici beklentileri nedeniyle AR-GE odaklı tarımsal projelerin daha da kritik hale geldiği belirtildi.
Siyah orak incirinin hem sağlık bileşenleri hem de ihracat potansiyeliyle Türkiye’nin kuru incirde yeni büyüme alanlarından biri olması hedefleniyor. Hazırlanan belgeselin de bu ürüne yönelik farkındalığı artırması ve sektörde yeni AR-GE çalışmalarını teşvik etmesi bekleniyor.
