İzmir Planlama Ajansı ve Çeşme Vizyon Ofisi, Alaçatı’nın tarihi kimliğini korumak amacıyla “Alaçatı Kentsel Sit Alanı Tasarım Rehberi”ni hazırladı. Rehberle kentsel sit alanında tabela, tente, cephe, renk, aydınlatma ve teknik tesisat gibi dış görünüme etki eden unsurların ortak bir tasarım anlayışıyla düzenlenmesi hedefleniyor.
Türkiye’nin en önemli turizm merkezleri arasında yer alan Alaçatı’da son yıllarda artan ticari kullanım ve turizm baskısı, tarihi dokuda görsel karmaşayı da beraberinde getirdi. Hazırlanan çalışma, taş mimarisi, dar sokakları, cumbalı yapıları ve Ege karakteriyle öne çıkan bölgenin koruma-kullanma dengesi içinde geleceğe taşınmasını amaçlıyor.
ALAÇATI İÇİN ORTAK TASARIM DİLİ OLUŞTURULDU
İzmir Büyükşehir Belediyesi’ne bağlı İzmir Planlama Ajansı tarafından Çeşme Vizyon Ofisi iş birliğiyle hazırlanan rehber, Alaçatı Kentsel Sit Alanı’ndaki yapı cepheleri ve kamusal alan ilişkisini bütüncül biçimde ele alıyor. Çalışmada, tarihi çevreyle uyumsuz müdahalelerin azaltılması ve bölgede daha düzenli bir görünüm sağlanması öne çıkıyor.
Rehber kapsamında işletmelerin dış cephe kullanımlarından tabela boyutlarına, tente seçimlerinden aydınlatma elemanlarına kadar birçok başlık için tasarım önerileri geliştirildi. Amaç, Alaçatı’da tek tip bir görüntü oluşturmak değil, bölgenin kendi karakterini güçlendiren ortak bir estetik zemin kurmak olarak açıklandı.
UÇAR: UYGULAMAYA DÖNÜK BİR REFERANS HAZIRLADIK
İZPA Genel Müdürü Aykut Uçar, çalışmanın Alaçatı’nın özgün karakterini korumaya dönük hazırlandığını belirtti. Uçar, tarihi çevreyle uyumsuz rastlantısal uygulamaların zaman içinde bütüncül kent estetiğini zedelediğine dikkat çekti.
Rehberin esnafı, kullanıcıyı ve yerel yönetimi ortak bir anlayışta buluşturduğunu belirten Uçar, mevcut iyi örneklerin korunmasını, uyumsuz uygulamaların kaldırılmasını ve yeni düzenlemelerin tarihi dokuya uygun biçimde yapılmasını hedeflediklerini söyledi.
KOÇDEMİR: ALAÇATI’NIN KİMLİĞİNİ KORUMAK İSTİYORUZ
Yüksek şehir plancısı, İzmir Büyükşehir Belediyesi ve Çeşme Belediyesi Meclis Üyesi Esra Koçdemir, çalışmanın yalnızca estetik bir düzenleme olmadığını, Alaçatı’nın kültürel kimliğini korumaya dönük uzun vadeli bir vizyonun parçası olduğunu ifade etti.
Çeşme’nin deniz, güneş ve gece hayatıyla güçlü bir turizm merkezi olduğunu belirten Koçdemir, bölgenin mimari mirasının da aynı hassasiyetle korunması gerektiğini vurguladı. Alaçatı Köyiçi bölgesinin kentsel sit alanı olduğunu hatırlatan Koçdemir, tüm müdahalelerin Anıtlar Kurulu ve KUDEB denetiminde yapılmasına rağmen kent dokusunun zaman içinde değiştiğini söyledi.
CEPHE SİZİN, SOKAK HEPİMİZİN
Koçdemir, rehberin yalnızca masa başında hazırlanan bir metin olmadığını, sürecin sahada esnaf ve vatandaşlarla birlikte yürütüldüğünü belirtti. Alaçatı’da iki ayrı esnaf buluşması düzenlendiğini aktaran Koçdemir, işletmecilere rehberin teknik ayrıntılarının anlatıldığını söyledi.
Çalışmada “Cephe sizin, sokak hepimizin” sloganının kullanıldığını belirten Koçdemir, bina cephelerinin yalnızca özel mülk değil, aynı zamanda kamusal alanın da bir parçası olduğuna dikkat çekti. Rehbere aykırı uygulamaların tespit edilerek mülk sahiplerine resmi bilgilendirmelerin yapılmaya başlandığı da açıklandı.
RENK PALETİNDE EGE MAVİSİ VE TAŞ TONLARI ÖNE ÇIKTI
Rehber hazırlanırken Alaçatı’nın geçmişten gelen mimari karakteri, tarihi belgeler ve literatür taramaları üzerinden yeniden değerlendirildi. Çalışmada pastel tonlar, taş renkleri, kiremit ve toprak tonları ile Ege’nin mavi ve turkuaz renklerinden oluşan bir renk skalası oluşturuldu.
Koçdemir, bütün binaların aynı görünmesinin amaçlanmadığını, işletmelerin kendi kimliklerini korurken Alaçatı’nın bütüncül estetiğine uyum sağlamasının hedeflendiğini belirtti. Tente, aplik, şemsiye ve tabela tasarımlarında da tarihi referansların esas alındığı kaydedildi.
TABELA VE CEPHE KULLANIMINA SINIR GETİRİLİYOR
Yeni rehberde tabela uygulamalarına da ölçü getirildi. Tabelaların cephe genişliğinin yüzde 25’ini geçmeyecek şekilde planlanması, yüksekliklerinin sınırlandırılması ve malzeme seçimlerinin belirlenen çerçeveye uygun olması öngörülüyor.
Bina cephelerinin yalnızca reklam yüzeyi olarak kullanılmaması gerektiği vurgulanan çalışmada, işletmeler için örnek uygulama setleri de hazırlandı. Bu setlerle hangi tabela, tente, aydınlatma ve renk tercihinin birbiriyle uyumlu kullanılabileceği konusunda esnafa yol gösterilmesi hedefleniyor.
ESNAFTAN REHBERE OLUMLU YANIT
Alaçatı’da işletmesini rehbere uygun şekilde hazırlayan Samed Özen, çalışmanın işletmeler açısından yol gösterici olduğunu söyledi. Renk paletleri, tente seçimleri ve mekan tasarımını rehbere göre belirlediklerini aktaran Özen, sabit kuralların tasarım sürecini kolaylaştırdığını ifade etti.
Ortak estetik anlayışının Alaçatı’yı daha düzenli ve güçlü göstereceğini belirten Özen, sokakta gezenlerin ve fotoğraf çekenlerin tepkilerinin olumlu olduğunu söyledi. Özen, diğer işletmelerin de aynı tasarım yaklaşımına uyum sağlaması halinde hem mahallenin hem de işletmelerin bundan katkı göreceğini dile getirdi.
TENTEDEN KLİMAYA KADAR HER DETAY ELE ALINDI
Hazırlanan rehberde tente ve sundurmalar, tabelalar, aydınlatma elemanları, klima ve teknik tesisat kutuları gibi dış görünümü etkileyen unsurlar için ayrı ayrı tasarım önerileri geliştirildi. Cephe düzenlemeleri, renk seçimleri, malzeme kullanımları ve bitkisel peyzaj uygulamaları da Alaçatı’nın özgün mimari karakterine uygun şekilde değerlendirildi.
Çalışmanın temel hedeflerinden biri, Alaçatı’da yıllar içinde oluşan estetik bütünlüğü korumak. Rehberin uygulanmasıyla özellikle farklı işletmeler tarafından yapılan kontrolsüz müdahalelerin yarattığı görüntü karmaşasının azaltılması ve tarihi dokunun daha güçlü biçimde korunması amaçlanıyor.
