Gamze ESKİKÖY/ Dijital Gaste- Türk zeytin ve zeytinyağı sektörü, bir yandan tarihi üretim sezonuna hazırlanırken diğer yandan ihracattaki sert düşüş ve küresel rekabet baskısıyla karşı karşıya kaldı. Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçıları Birliği Başkanı Mehmet Emre Uygun, doğru planlama yapılmaması halinde hem üreticinin hem de ihracatçının ciddi bir ekonomik riskle karşı karşıya kalabileceğini söyledi.
Birlik Başkan Yardımcısı Mehmet Kadri Gündeş, Yönetim Kurulu Üyeleri Rahmi Balsarı ve Vural Gözgeç’in de katıldığı basın toplantısında sektörün mevcut görünümü ve gelecek dönem beklentileri değerlendirildi.
İhracatta yüzde 50 kayıp
Sektörün son dönemde ciddi bir daralma yaşadığını belirten Uygun, ihracat rakamlarındaki düşüşe dikkat çekerek, “Sektör ihracatımız 260 milyon dolara geriledi. Sofralık zeytinde yüzde 34, zeytinyağında yüzde 62 olmak üzere ortalama yüzde 50 ihracat kaybı var. Ulaşılabilir pazarlara erişmek istiyoruz. Avrupa Birliği ülkemize 100 tonluk kota veriyor. Bu ticaretin ruhuna aykırıdır. Bu negatif ayrımcılığın ortadan kaldırılması ve en az 60 bin tona çıkarılması için devlet düzeyinde kararlı bir diploması yürütüyoruz” dedi.
Türk zeytinyağı sektörünün yeniden büyüme ivmesi yakalaması için kur politikasının da önemli olduğuna işaret eden Uygun, “Fiyat rekabeti için uygun kura ihtiyaç var. Sektör ihracatını 1 milyar dolar üzerine çıkarmak için gayret edeceğiz. Ne kadar çok üretirsek o kadar satabileceğimize inanıyoruz” diye konuştu.
Tarihi rekolte beklentisi endişeyi de beraberinde getirdi
Gelecek sezonda Türkiye’nin tarihindeki en yüksek zeytinyağı üretimlerinden birinin gerçekleşmesinin beklendiğini belirten Uygun, küresel ölçekte de üretimin artacak olmasının sektör açısından risk oluşturduğunu ifade etti.
Akdeniz havzasındaki üretim artışının fiyatlar üzerinde baskı yaratabileceğini söyleyen Uygun, “Bütün dünyada verileri takip ediyoruz. İspanya’da da geçmiş yıl ortalamalarının üzerinde bir rekolte olacak. Ana rakip ülke Tunus da beklemedikleri yağış aldı. Akdeniz havzasında ortalamalarını üzerinde bir üretim olacağı kesin. İhracatçı için endişe verici. Fiyatlar ne olacak endişesi var. Devreden stok da olacak. Ama şu an ne kadar stok olduğunu bilmiyoruz. Elimizde bir veri yok. Elimizdeki tek veri Birliğimizin ihracat verileri” şeklinde konuştu.
Tanıtım desteği çağrısı
Birlik Başkan Yardımcısı Mehmet Kadri Gündeş ise sektörün yeterince desteklenmediğini belirterek tanıtım faaliyetlerinin artırılması gerektiğini söyledi.
Gündeş, “Zeytin ve zeytinyağını kale alan yok” dedi.
Turizmin zeytin tüketimini doğrudan etkilediğini belirten Gündeş, özellikle Romanya ve Bulgaristan pazarlarında Gemlik ve Uslu cinsi zeytinlere yönelik talebin arttığını ifade etti.
E-ticarette taklit tehlikesi: Barkod sistemi önerisi
Birlik Yönetim Kurulu Üyesi Vural Gözgeç de zeytinyağı sektöründe taklit ve tağşiş sorununa dikkat çekti. Özellikle e-ticaret platformlarında denetimlerin artırılması gerektiğini vurgulayan Gözgeç, laboratuvar analizlerinde ciddi usulsüzlüklerle karşılaştıklarını söyledi.
Gözgeç, “Kendi laboratuvarımızda bu ürünleri analiz ettirdiğimizde yüzde 99 pamuk yağı ile karıştırılmış ürün çıktı” dedi.
Aynı zamanda Knistal Yağ Yöneticisi olan Gözgeç, kendi markalarına ait seri üretim numaralarının da kopyalandığını belirterek, zeytinyağı sektöründe barkot sistemine geçilmesi önerisinde bulundu.