Ramazan ayında değişen uyku ve beslenme düzeninin ardından bayramda aniden aşırı yemek yemek, vücutta metabolik şoka yol açabiliyor. Uzmanlara göre uzun süreli açlık nedeniyle yavaşlayan metabolizma, bir anda yapılan şeker ve kalori yüklemesine hazır olmuyor. Bu durum kan şekerinde hızlı dalgalanma, mide yanması, hazımsızlık, şişkinlik ve yorgunluk gibi sorunları beraberinde getiriyor. Uzmanlar, bayram sonrası normale dönüşte kademeli beslenme düzeni kurulması gerektiğini vurguluyor.
Diyetisyen Hande Selin Ok, Ramazan boyunca süren uzun süreli açlık ve bozulan uyku döngüsü nedeniyle bazal metabolizma hızının düştüğünü belirtti. Ok, vücudun bu dönemde enerji tasarrufu moduna geçtiğini söyledi.
Metabolik şok uyarısı yaptı
Diyetisyen Hande Selin Ok, bayramın ilk günü yapılan ani şeker ve karbonhidrat yüklemesinin vücutta metabolik şok etkisi oluşturduğunu ifade etti. Ok, vücudun bu kadar yoğun yüklenmeye hazır olmaması nedeniyle sindirim ve dolaşım sistemini etkileyen sorunların ortaya çıkabildiğini anlattı.
Ok, “Vücut bu kadar şeker yüklenmesine hazır olmadığından insülin direnci, kan şekerinde dalgalanmalar ve sindirim zorlukları gibi sağlık problemleri ortaya çıkabiliyor. Mide yanması, hazımsızlık, şişkinlik, tansiyon yükselmesi ve yorgunluk gibi birçok organı etkileyen durumlar oluşabiliyor” dedi.
Kademeli geçiş çağrısı geldi
Ramazan sonrası bozulan düzenin toparlanması için beslenmede ani değil, kontrollü geçiş önerildi. Uzmanlara göre hafif öğünlerle başlanması, az az ve sık sık beslenilmesi, lifli ve proteinli gıdalara ağırlık verilmesi gerekiyor.
Ok, iki öğünden üç öğüne, ardından dört öğüne geçilmesinin daha sağlıklı olduğunu belirtti. Ramazan döneminde yaşanan sıvı kaybının telafi edilmesi için günlük en az 2 litre su tüketiminin önemli olduğunu vurguladı.
Yürüyüş ve uyku düzeni de önemli
Normal düzene dönüş sadece sofrayla sınırlı kalmıyor. Uzmanlar, 20 ila 30 dakikalık hafif yürüyüşler ve uyku saatlerinin yeniden düzenlenmesinin metabolizmanın toparlanmasına katkı sağladığını ifade ediyor.
Bayram sonrasındaki ilk haftanın vücut için toparlanma süreci olduğuna dikkat çekiliyor. Bu süreçte bağırsak florasını desteklemek için lifli gıdaların tüketilmesi de öneriliyor.
Kronik hastalığı olanlara tatlı uyarısı
Diyetisyen Ok, özellikle kronik rahatsızlığı bulunan bireylerin bayram sonrası beslenmede daha dikkatli davranması gerektiğini söyledi. Şerbetli tatlılar yerine sütlü ya da meyve bazlı tatlıların tercih edilmesinin daha doğru bir seçim olduğunu belirtti.
Ok, kabak tatlısı ya da ayva tatlısı gibi daha az şekerli alternatiflerin öne çıktığını ifade etti. Elma suyu konsantresi, hurma püresi veya toz tatlandırıcıların da tatlı yapımında kullanılabileceğini kaydetti.
Rakamlarla uzman önerisi
- Günde en az 2 litre su tüketilmeli.
- Yürüyüşler 20-30 dakika aralığında yapılmalı.
- Öğün düzeni kademeli olarak 2 öğünden 3 ve 4 öğüne çıkarılmalı.
- Bayram sonrası ilk hafta toparlanma süreci olarak değerlendirilmeli.
Uzmandan 5 kritik uyarı
- Bayram sabahı ani şeker ve kalori yüklemesi yapmayın.
- Az az ve sık sık beslenin.
- Lifli ve proteinli gıdalara ağırlık verin.
- Su tüketimini ihmal etmeyin.
- Kronik hastalığınız varsa tatlı seçiminde daha dikkatli olun.