Türkiye İstatistik Kurumu’nun 2025 Gelir ve Yaşam Koşulları Araştırması sonuçları, 2024 yılı gelirleri esas alınarak açıklandı.
Verilere göre; İzmir’de en yüksek eşdeğer hanehalkı kullanılabilir fert gelirine sahip yüzde 20’lik kesim, toplam gelirin yüzde 50,4’ünü aldı.
Bu oran, Türkiye genelindeki yüzde 48,0’lik ortalamanın üzerinde gerçekleşti. En düşük gelir grubundaki yüzde 20’nin toplam gelirden aldığı pay Türkiye genelinde yüzde 6,4 olurken, İzmir’de gelir yoğunlaşmasının üst gruplarda daha belirgin olduğu görüldü.
İzmir ilk üçte
Araştırmaya göre Türkiye genelinde yıllık ortalama eşdeğer hanehalkı kullanılabilir fert geliri 332 bin 882 TL olarak hesaplandı. TR31 İzmir Bölgesi’nde ise bu rakam 405 bin 896 TL’ye ulaştı. İzmir, bu göstergede İstanbul ve Ankara’nın ardından üçüncü sırada yer aldı.
Gelir eşitsizliğinin önemli göstergelerinden
Gelir eşitsizliğinin önemli göstergelerinden biri olan Gini katsayısı, 2025 yılı itibarıyla 0,410 olarak tahmin edildi. Bu değer, bir önceki yıla göre 0,003 puanlık sınırlı bir düşüşe işaret etti. Sosyal transferler hariç tutulduğunda Gini katsayısı 0,473, brüt gelir üzerinden hesaplandığında ise 0,422 oldu.
En büyük pay maaş ve ücret gelirlerinin
Toplam gelir içinde en büyük pay yüzde 49,7 ile maaş ve ücret gelirlerine ait oldu. Müteşebbis gelirlerinin payı yüzde 18,3’e gerilerken, sosyal transfer gelirleri yüzde 18,2’ye yükseldi. Sosyal transferlerin büyük bölümünü emekli ile dul-yetim aylıkları oluşturdu.
Eğitim durumu belirleyici
Eğitim düzeyine göre yıllık ortalama esas iş geliri; yükseköğretim mezunlarında 566 bin 839 TL, lise ve dengi okul mezunlarında 376 bin 932 TL, bir okul bitirmeyenlerde ise 183 bin 900 TL olarak hesaplandı. İşteki duruma göre bakıldığında işverenler, 1 milyon 204 bin 791 TL ile en yüksek ortalama gelire sahip grup oldu. Ücretli ve maaşlı çalışanların yıllık ortalama geliri ise 379 bin 047 TL olarak kaydedildi.
Gruplar arasında hareketlilik düşük
Araştırma, gelir grupları arasında geçişin sınırlı kaldığını da ortaya koydu. Buna göre, bir önceki yıl en düşük gelir grubunda bulunanların yüzde 68,1’i 2025 yılında da aynı grupta yer aldı. En yüksek gelir grubundakilerin yüzde 58,9’u ise konumunu korudu.
