İzmir’de olası tsunami riskine karşı yürütülen bilimsel çalışmalar kapsamında Seferihisar pilot bölge seçildi. 30 bine yakın senaryoya dayalı analizlerle hazırlanan plan doğrultusunda ilçede tahliye rotaları oluşturuldu, bilgilendirme panoları ve yönlendirme tabelaları yerleştirildi.
UNESCO destekli CoastWAVE 2.0 Projesi kapsamında “Tsunamiye Hazır Kent” adayı olan Seferihisar’ın, çalışmaların tamamlanmasının ardından 16 Haziran 2026’da uluslararası sertifika alması hedefleniyor. Proje, 30 Ekim 2020’de Seferihisar açıklarında meydana gelen deprem sonrası yaşanan tsunami deneyiminin ardından İzmir’in deniz kaynaklı afetlere karşı hazırlanması amacıyla yürütülüyor.
İZMİR KIYILARI 30 BİN SENARYOYLA İNCELENDİ
İzmir Büyükşehir Belediyesi, Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi ve İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü iş birliğiyle “İzmir Depremsellik ve Tsunami Araştırması”nı sürdürüyor. Çalışma kapsamında İzmir’in yaklaşık 600 kilometrelik kıyı şeridi bilimsel modellemelerle değerlendirildi.
Yaklaşık 30 bin senaryonun incelendiği araştırmada “Olasılıksal Tsunami Baskın Haritaları” hazırlandı. Bu haritalarla olası bir tsunami durumunda riskli bölgeler, etki alanları ve güvenli tahliye noktaları ortaya kondu.
SEFERİHİSAR PİLOT BÖLGE OLDU
Bilimsel veriler ışığında Seferihisar, UNESCO Hükümetlerarası Oşinografi Komisyonu tarafından desteklenen CoastWAVE 2.0 Projesi kapsamında pilot bölge olarak belirlendi. Dünya genelinde sınırlı sayıda ülkede yürütülen proje kapsamında ilçe, İzmir’in ilk “Tsunamiye Hazır Kent” adayı oldu.
İzmir Valiliği, İzmir Büyükşehir Belediyesi, AFAD, Seferihisar Belediyesi, ODTÜ ve Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi Deprem Araştırma Enstitüsü iş birliğiyle yürütülen süreçte uluslararası 12 temel kriterin karşılanması için saha çalışmaları başlatıldı.
TAHLİYE ROTALARI VE TABELALAR YERLEŞTİRİLDİ
Seferihisar’da Akarca, Sığacık ve Ürkmez başta olmak üzere riskli bölgelerde tsunami tahliye rotaları belirlendi. Vatandaşların afet anında güvenli alanlara daha hızlı ulaşabilmesi için bilgilendirme panoları ve yönlendirme tabelaları yerleştirildi.
Çalışmalar yalnızca fiziki yönlendirmelerle sınırlı kalmadı. İlçede özellikle ilköğretim ve lise öğrencilerine yönelik eğitimler düzenlenerek tsunami farkındalığının toplumun farklı kesimlerine yayılması amaçlandı.
SIĞACIK RİSK AÇISINDAN KRİTİK NOKTADA
Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi Deprem Araştırma Enstitüsü Öğretim Üyesi ve Proje Koordinatörü Prof. Dr. Nurcan Meral Özel, Seferihisar Sığacık bölgesinin tsunami riski bakımından kritik konumda olduğunu belirtti.
Özel, bölgenin Ege Denizi’ndeki tsunami üretme potansiyeline sahip fay zonlarına yakınlığı ve deniz altı heyelanları nedeniyle özel önem taşıdığını vurguladı. 2020’de yaşanan tsunaminin ciddi hasar oluşturduğunu hatırlatan Özel, Seferihisar-Sığacık’ın son yüzyılda Türkiye’de tsunami görülen tek ilçe olarak değerlendirilebileceğini söyledi.
Projede erken uyarı sistemleri ve siren altyapısının da kurulması planlanıyor. Özellikle yaz aylarında nüfusu artan Seferihisar’da güvenlik önlemlerinin bu yoğunluk dikkate alınarak güçlendirileceği bildirildi.
DENİZDE ANİ ÇEKİLME UYARISI
Proje araştırmacılarından ODTÜ İnşaat Mühendisliği Bölümü emekli öğretim üyesi Prof. Dr. Ahmet Cevdet Yalçıner, tsunami bilgilendirme panolarının afet anında hayati rol oynayacağını söyledi.
Yalçıner, deprem sonrası denizde ani çekilmenin tsunami riskinin ilk işaretlerinden biri olduğunu belirterek, böyle bir durumda vatandaşların zaman kaybetmeden tahliye rotalarını kullanarak güvenli bölgelere yönelmesi gerektiğini vurguladı.
Dere yataklarının tsunami açısından daha riskli alanlar arasında yer aldığına dikkat çeken Yalçıner, dalgaların bu bölgelerde daha etkili olabildiğini ve ilk panoların bu nedenle dere yataklarına yakın noktalara yerleştirildiğini aktardı.
ÇALIŞMA İZMİR GENELİNE YAYILACAK
İzmir Büyükşehir Belediyesi, bilimsel modelleme, saha uygulamaları ve eğitimleri bir araya getiren çalışmanın tamamlanmasının ardından elde edilen deneyimi kentin diğer kıyı ilçelerine taşımayı planlıyor.
Mayıs ayı sonunda Seferihisar’da geniş katılımlı tsunami tahliye tatbikatı yapılacak. Sürecin başarıyla tamamlanması halinde ilçe, 16 Haziran 2026’da UNESCO-IOC tarafından “Tsunamiye Hazır Kent” sertifikası almaya hak kazanacak.
