Ege Sanayicileri ve İş İnsanları Derneği, sanayinin mevcut sorunlarını ve gelecek dönem önceliklerini belirlemek amacıyla Sanayi Çalıştayı düzenledi. İzmir’de yapılan çalıştayda finansmana erişim, hammadde arzı, dijitalleşme, yapay zeka, yeşil dönüşüm ve nitelikli iş gücü başlıkları masaya yatırıldı.
Yaşar Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Levent Kandiller’in moderatörlüğünde gerçekleştirilen toplantıda sanayiciler, üretim ve yatırım süreçlerinde yaşanan sorunlara ilişkin çözüm önerilerini paylaştı. Çalıştayda ortaya çıkan değerlendirme ve taleplerin, Haziran ayında Ankara’da ilgili kurumlar ve karar vericilerle paylaşılacağı bildirildi.
SANAYİDE ÖNGÖRÜLEBİLİRLİK VURGUSU
Çalıştayın açılışında konuşan ESİAD Yönetim Kurulu Başkanı Sibel Zorlu, sanayinin karşı karşıya olduğu sorunların yapısal nitelik taşıdığını söyledi. Zorlu, mevcut sorunları yalnızca tespit etmenin yeterli olmadığını, bu sorunlara karşı izlenecek yolun da netleşmesi gerektiğini belirtti.
Türkiye’de sanayinin milli gelir içindeki payının istenen seviyede olmadığını ifade eden Zorlu, İzmir’in bu alanda daha iyi bir performans ortaya koyduğunu ancak küresel rekabetin sertleştiği bir dönemde bunun yeterli görülemeyeceğini dile getirdi.
YATIRIM İŞTAHINDA YAVAŞLAMA GÖZLENİYOR
Zorlu, sanayicinin en temel ihtiyacının öngörülebilirlik olduğunu vurguladı. Yüksek enflasyon, küresel gelişmeler ve finansmana erişimde yaşanan zorlukların maliyetleri doğrudan etkilediğini belirten Zorlu, yatırım kararlarının bu tablo nedeniyle sınırlandığını kaydetti.
Son dönemde yatırım iştahında belirgin bir yavaşlama gözlendiğini söyleyen Zorlu, yatırımların yeniden ivme kazanması için finansmana erişimi kolaylaştıracak mekanizmaların güçlendirilmesi gerektiğini ifade etti. Zorlu ayrıca hammaddede dışa bağımlılığı azaltacak politikaların ve uzun vadeli sanayi vizyonunun önemine dikkat çekti.
NİTELİKLİ İNSAN KAYNAĞI İÇİN EĞİTİM ÇAĞRISI
Sanayinin yalnızca üretim kapasitesiyle değil, nitelikli insan kaynağıyla da güçlenebileceğini belirten Zorlu, sanayiyle iç içe bir eğitim reformunun kaçınılmaz hale geldiğini söyledi. Zorlu, hedefin katma değeri yüksek, yeşil dönüşümünü tamamlamış ve dijital dünyada söz sahibi bir Türk sanayisi olması gerektiğini vurguladı.
Çalıştayda özellikle teknik ara eleman ihtiyacı öne çıkan başlıklardan biri oldu. Sanayiciler, teknisyen ve tekniker bulmanın giderek zorlaştığını, eğitim sisteminin sahadaki ihtiyaçlarla daha güçlü bağ kurması gerektiğini ifade etti.
DİJİTAL DÖNÜŞÜM VE YAPAY ZEKA ÖNE ÇIKTI
Çalıştayın moderatörlüğünü üstlenen Yaşar Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Levent Kandiller, maliyet baskısının işletme içi süreçlerin yeniden ele alınmasını zorunlu kıldığını belirtti. Kandiller, verimliliğin artık yalnızca maliyetleri kısmakla değil, veriyi doğru kullanarak süreçleri yeniden tasarlamakla mümkün olduğunu söyledi.
Kandiller, dijitalleşme ve yapay zeka teknolojilerinin özellikle beyaz yaka iş süreçlerinde önemli bir dönüşüm yaratacağını ifade etti. Raporlama, analiz ve karar destek mekanizmalarında yapay zekayı doğru kullanan işletmelerin rekabet avantajı elde edeceğini dile getirdi.
ÜNİVERSİTE-SANAYİ İŞ BİRLİĞİ GÜÇLENDİRİLECEK
Kandiller, üniversite-sanayi iş birliğinin daha yapısal, sonuç odaklı ve doğrudan temas içeren bir modele dönüşmesi gerektiğini belirtti. Öğrencilerin eğitim sürecinde sanayiyle daha güçlü buluşmasının, işletmelerin ihtiyaç duyduğu nitelikli iş gücünün yetişmesi açısından kritik önemde olduğunu söyledi.
Çalıştayda uygulamalı eğitim sistemlerinin geliştirilmesi, uzun süreli staj modellerinin yaygınlaştırılması ve işletmeler arası akran öğrenmesi programlarının desteklenmesi önerildi. Sanayiciler, bu adımların üretim gücü kadar kurumsal kapasiteyi de artıracağını değerlendirdi.
ÇÖZÜM ÖNERİLERİ ANKARA’YA TAŞINACAK
Çalıştayda makroekonomi, finans, hammadde arzı, uluslararası ticaret, yeşil mutabakat, teşvik sistemi, dijital dönüşüm ve eğitim başlıklarında çok sayıda öneri gündeme geldi. Yüksek enflasyon ve baskılanan döviz kurlarının maliyet öngörülebilirliğini bozduğu, bankacılık sektöründeki daralmanın ise finansmana erişimi zorlaştırdığı vurgulandı.
Sanayiciler, yatırım ve ihracatı destekleyecek yeni finansal mekanizmaların devreye alınmasını, maliyet öngörülebilirliğini sağlayacak istikrarlı politikaların uygulanmasını ve hammaddede yerlilik oranının artırılmasını istedi. Petrokimya ve plastik gibi sektörlerde dışa bağımlılığın stratejik risk oluşturduğu belirtildi.
YEŞİL MUTABAKAT VE TEŞVİKLER İÇİN YENİ MODEL İSTENDİ
Toplantıda Avrupa Birliği’nin üçüncü ülkelerle yaptığı serbest ticaret anlaşmalarının sanayici açısından haksız rekabet oluşturduğu ifade edildi. Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması’na uyum sürecinin özellikle KOBİ’ler için zorlayıcı olduğu belirtilerek, karbon ayak izi ölçümü ve raporlaması için devlet koordinasyonunda yapı kurulması önerildi.
Mevcut teşvik sisteminin de somut çıktılara bağlanması gerektiği dile getirildi. Sanayiciler, teşviklerin kilogram başı ihracat değerini artırma gibi hedeflerle ilişkilendirilmesini, hedefe ulaşılamaması durumunda yaptırım uygulanmasını ve saha denetimlerinin güçlendirilmesini talep etti.