2025/26 eğitim-öğretim yılının ilk yarısı sona erdi.
Eğitim Sen, dönemin ilk yarısına ilişkin raporunu açıkladı.
15 günlük ara tatil öncesi yayımlanan raporda eğitim sistemindeki sorunlara dikkat çekildi.
Raporda, yüz binlerce öğretmenin atama beklemesi, okullarda temizlik sorunun çözülmemesi, okuldan kopan öğrenciler ve çocuk işçiliği konularına dikkat çekildi.
Ayrıca, özel okulların ve Diyanetin eğitimdeki payını büyüttüğünün de altı çizildi.
Son 1 yılda 775 devlet okulu kapandı veya dönüştü
Raporda son 1 yılda bin 775 devlet okulunun kapandığı veya dönüştürüldüğü ama aynı dönemde 348 yeni özel okulun açıldığına işaret edilerek “Devlet eğitimdeki kamusal varlığını azaltıyor” denildi. Okul öncesi eğitimde devlet okullarının oranı yüzde 64 olan payı yüzde 59’a düşerken özel öğretimin okul öncesi eğitimdeki payının yüzde 36’dan yüzde 41’e çıktığı belirtildi. Kamunun çekildiği alanı ise özellerin yanı sıra Diyanet İşleri Başkanlığı doldurdu.
Dini eğitim veren kurumların sayısı arttı
Evrensel'in haberine göre; Diyanete ait 4-6 yaş grubu çocuklara yönelik dini eğitim veren fiili ‘sıbyan mektepleri’nin oluşturduğu kurumların sayısı 5 bin 306’dan 6 bin 459’a çıktı. Bu kurumlarda eğitim alan çocukların sayısı bir önceki yıla göre yüzde 33 artarak 122 bin 506’dan 163 bin 26’ya yükseldi. Öte yandan, 2020’de Din Öğretimi Genel Müdürlüğüne ayrılan bütçe 2020’de 10 milyar iken bu rakam 2025’te 90 milyarı geçti. ÇEDES vb. uygulamalarla dini vakıf ve derneklerin okullara girmesi sağlandı.
"Sınıflar öğretmenler ve öğrenciler tarafından temizleniyor"
Türkiye ilkokul kademesinde eğitime öğrenci başına yapılan harcamada OECD ülkelerinin yarısına ulaşabilirken, ortaöğretimde bu oran yüzde 33’e kadar düştü. Türkiye genelinde 60 bini aşkın devlet okulunda sadece 49 bin 578 kadrolu temizlik personelinin görev yaptığı belirtilerek “Bazı devlet okullarında tek bir yardımcı personel dahi bulunmamaktadır. Bu yüzden sınıflar öğretmenler ve öğrenciler tarafından temizlenmektedir” bilgisi paylaşıldı.
MESEM çok sayıda çocuk ve genç için zorunlu hale geldi
Türkiye’de yaklaşık 2.3 milyon çocuk işçi bulunurken bu yıl 91 çocuğun iş cinayetlerinde hayatını kaybettiği hatırlatılarak, 2025’te 611 bin 612 çocuğun örgün eğitim dışında kaldığına vurgu yapıldı. İktidarın, mesleki eğitim merkezleri (MESEM) ile çocuk işçiliğini meşrulaştırmaya çalıştığına vurgu yapılarak “Derinleşen ekonomik ve toplumsal sorunlar, MESEM’i çok sayıda çocuk ve genç için zorunluluk haline getirmiştir. Devlet eliyle sermayeye ucuz iş gücü sağlayan bu sistem, çocuk işçiliğini yasal bir kılıfa büründürmektedir. Öğrencilerin ağır ve tehlikeli işlerde çalıştırılması sonucu yaşanan iş kazaları ve çocuk ölümleri, eğitim sisteminin çocukların yaşam hakkını dahi koruyamadığını göstermektedir” denildi.
Raporda, okulların eğitim kurumu olmaktan uzaklaştığı, öğrencilerin yarış atı gibi koştuğu, öğretmenlerin düşük ücretle, esnek, güvencesiz ve angarya çalışmaya zorlandığı bir eğitim sisteminin sağlıklı nesiller yetiştirmesinin mümkün olmayacağına işaret edildi.
