İzmir’in Konak ilçesinde bulunan ve kapatılması Kemeraltı çevresinde otopark krizini büyüten Çankaya Katlı Otoparkı için kritik bir karar alındı. Resmi Gazete’de yayımlanan kararla, otoparkın yer aldığı Hatuniye Mahallesi’ndeki 7341 ada 1 parselin arkeolojik sit derecesi 1. dereceden 3. dereceye düşürüldü.
İzmir 1 Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu, alanla ilgili koruma amaçlı imar planı değişikliği hazırlanmasına karar verdi. Karar, depreme dayanıksız olduğu gerekçesiyle kapatılan ve yıkım-güçlendirme tartışmalarının merkezine oturan otopark için yeni bir planlama sürecinin başlayacağı anlamına geliyor.
KORUMA DERECESİ DEĞİŞTİ
Kurul kararına göre, İzmir Büyükşehir Belediyesi, Ziraat Bankası ve Vakıflar Genel Müdürlüğü mülkiyetindeki parsel, daha önce Agora 1. Derece Arkeolojik Sit Alanı sınırları içinde yer alıyordu. Yeni kararla tapu kaydındaki “1. derece arkeolojik sit alanıdır” şerhinin kaldırılması ve yerine “Kentsel Sit + 3. derece arkeolojik sit alanıdır” şerhinin işlenmesi istendi.
Kararda, alanın geçmişte Agora ve çevresi koruma amaçlı imar planlarında “arkeoloji ve tarih parkı” olarak belirlendiği hatırlatıldı. Buna karşın yapılan son değerlendirmede, parselin mevcut otopark işleviyle kullanılmasının bölgenin ihtiyacı açısından kamu yararı taşıdığı vurgulandı.
SONDAJ ÇALIŞMALARINDA YENİ KALINTIYA RASTLANMADI
Kurul kararında Smyrna Antik Kenti Kazı Başkanı Prof. Dr. Akın Ersoy’un görüş yazısına da yer verildi. Buna göre Agora Roma Hamamı ile katlı otopark arasında yapılan paleocoğrafik delgi sondaj çalışmalarında herhangi bir kültür varlığı kalıntısına rastlanmadı.
Görüş yazısında, katlı otopark temellerinin kültür toprağının sonlandığı derinliğe kadar indiği, bu nedenle olası arkeolojik mirasın yapının inşaatı sırasında büyük ölçüde kaldırılmış olabileceği değerlendirmesi yapıldı. Bu tespit, sit derecesi değişikliğine dayanak oluşturan önemli başlıklardan biri oldu.
RİSKLİ YAPI SÜRECİ GÜNDEMDEYDİ
Çankaya Katlı Otoparkı, riskli yapı tespiti nedeniyle 2025 yılında kullanıma kapatılmıştı. İzmir Büyükşehir Belediyesi daha önce yaptığı açıklamalarda, yapının tapusunda riskli yapı şerhi bulunduğunu ve bu şerh kaldırılmadan otopark hizmetinin yeniden başlatılamayacağını duyurmuştu.
Belediye cephesi, güçlendirme seçeneğinin hem yasal süreç hem de maliyet açısından tartışmalı olduğunu belirtmişti. Otoparkın kapalı kalması ise özellikle Kemeraltı esnafı ve bölgeye araçla gelen yurttaşlar açısından ulaşım ve park sorununun büyümesine neden olmuştu.
KEMERALTI İÇİN YENİ PLANLAMA SÜRECİ
Kurulun son kararı, Çankaya Katlı Otoparkı’nın hemen yeniden açılacağı anlamına gelmiyor. Ancak alanın 3. derece arkeolojik sit statüsüne alınması, parselde yapılacak işlemlerin koruma amaçlı imar planı değişikliği üzerinden yeniden ele alınmasının önünü açıyor.
Bundan sonraki süreçte hazırlanacak plan değişikliği, hem arkeolojik koruma hassasiyetleri hem de Kemeraltı ve Konak merkezindeki otopark ihtiyacı açısından belirleyici olacak. Kararın ardından gözler, ilgili kurumların hazırlayacağı yeni plan ve uygulama takvimine çevrildi.
