İzmir’in Karşıyaka ilçesindeki Bilim ve Sanat Merkezi’nde öğrenim gören ortaokul öğrencileri, yaz aylarında yaşanan orman yangınlarının ardından doğaya katkı sağlamak amacıyla bilimsel bir proje başlattı. Yangınlardan zarar gören alanların daha hızlı yeniden yeşillenmesi hedefiyle yola çıkan öğrenciler, danışman öğretmenleri Gerçek Güvercin’in desteğiyle “Yeşil bir gelecek, ideal tohum topuyla başlar” sloganını benimsedi.
Tohum toplarını laboratuvarda test ettiler
Proje kapsamında Ege Üniversitesi Emine Erdoğan Tohum Bilimi ve Teknolojisi Enstitüsü’nün desteğiyle torf, talaş, Hindistan cevizi lifi, un, kil ve kompost gibi doğal malzemeler kullanılarak beş farklı içerikte tohum topu hazırlandı. Bu toplar, laboratuvar ortamında aynı ısı ve nem koşullarında 4 ila 6 hafta boyunca gözlemlendi.
Öğrenciler, her bir tohum topunun filizlenme oranı, bitki boyu ve gelişim süresini düzenli aralıklarla ölçerek tablo ve grafikler halinde analiz etti. Sonuçlara göre, en kısa sürede filizlenen ve en sağlıklı büyüme gösteren tohum topu Hindistan cevizi lifi içeren formül oldu.
“Yeşil vatanı seviyoruz”
Proje danışmanı Gerçek Güvercin, öğrencilerin doğaya olan sevgilerinin bu projede belirleyici olduğunu belirterek şunları söyledi:
“Yeşil vatanımızı çok seviyoruz. Doğa bizim geleceğimiz. En kısıtlı bütçeyle ormanlarımızı tekrar nasıl yeşertebiliriz düşüncesiyle yola çıktık. Tohum toplarını insanlar pikniğe, dağ yürüyüşlerine, ormanlara gezmeye gittiklerinde sağa sola bıraktıklarında mutlaka çimlendiklerini göreceklerdir. Çok daha pratik, uygulanabilir bir çözüm.”
Bilimsel farkındalık küçük yaşta başladı
Projeye bilimsel destek veren Ege Üniversitesi Emine Erdoğan Tohum Bilimi ve Teknolojisi Enstitüsü Koordinatörü Dr. Ebru Kavut ise, ortaokul öğrencileriyle yapılan bu çalışmanın anlamlı olduğunu belirterek şöyle konuştu:
“Amacımız, küçücük bir tohumun bile nasıl bir bitki örtüsüne dönüşebileceğini göstermek. Hindistan cevizi lifi, lifli yapısı sayesinde doğaya bırakıldığında parçalanmadan durabiliyor ve tohumlara kararlı bir çimlenme ortamı sağlıyor. Bu da başarıyı artırıyor.”
Öğrenciler çözüm üretmekten gururlu
Projede yer alan 5. sınıf öğrencisi Ekin Serra Okudan, projeye başlama nedenlerini şu sözlerle anlattı:
“Yaz aylarında çıkan büyük orman yangınlarında ağaçlarımız, doğamız yandı ve yok oldu. Biz de bu yüzden ‘tohum topu’ diye bir proje yapmaya karar verdik.”
Bir diğer öğrenci Alya Deniz Bulgurcu ise, elde ettikleri bilgileri çevresindekilerle paylaşarak onların da farkındalığını artırdıklarını söyledi.