İzmir ve Manisa'yı kapsayan Gediz Havzası'nda, Tarım ve Orman Bakanlığı ile uluslararası kuruluşların işbirliğinde yürütülen projede çarpıcı sonuçlara ulaşıldı. Bölgedeki su kaynaklarının yönetimi üzerine odaklanan uzmanlar, orman alanlarına yapılacak küçük ve bilinçli müdahalelerle yağışın daha verimli kullanılabileceğini tespit etti. Yapılan analizlere göre, orman biyokütlesinin doğru yönetilmesi sayesinde yağmur sularının buharlaşıp kaybolması engellenerek, yıllık su üretimine en az 1 milyon metreküp ilave katkı sağlanabilecek.
ORMANLAR DOĞAL BİR BARAJ GİBİ ÇALIŞACAK
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Orman Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Yusuf Serengil danışmanlığında yürütülen projede, Türkiye'deki klasik ormancılık anlayışının dışına çıkıldı. Yıllardır sadece odun üretimi odaklı yönetilen ormanların, aslında devasa birer su üretim merkezi olduğu gerçeği masaya yatırıldı. Yeni yaklaşıma göre, ormanlardaki bitki yoğunluğu ve yapısı optimize edildiğinde, düşen yağışın toprağa sızması kolaylaşıyor. Bu sayede ormanlar suyu tutup yavaş yavaş akarsulara ve yer altı kaynaklarına vererek hem taşkınları önlüyor hem de yaz aylarında bile düzenli su akışı sağlıyor.
İZMİR İÇİN HAYATİ BİR REZERV
Projenin uygulandığı 3 bin hektarlık pilot bölgede halihazırda yıllık 30 milyon metreküp su üretiliyor. Bilimsel yöntemlerle elde edilecek 1 milyon metreküplük ek artış, ilk bakışta küçük görünse de birçok köyün yıllık ihtiyacını tek başına karşılayacak büyüklükte bir hacme denk geliyor. Uzmanlar, bu yöntemin sadece su miktarını artırmakla kalmayıp, orman toprağının filtreleme özelliği sayesinde su kalitesini de koruduğunu belirtiyor. Projenin somut etkilerinin ve baraj doluluk oranlarına yansımasının önümüzdeki 1-2 yıl içinde netleşmesi bekleniyor.
MODEL TÜM AKDENİZ HAVZASINA YAYILACAK
İzmir'in su sorununa nefes aldırması beklenen bu model, uluslararası arenada da dikkat çekiyor. Küresel Çevre Fonu (GEF) ve Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) destekli proje, benzer iklim krizleriyle boğuşan Lübnan, Mısır ve Tunus gibi Akdeniz ülkeleri için de bir kurtuluş reçetesi olarak görülüyor. Başarıya ulaşan bu sistemin, önümüzdeki dönemde İstanbul ve Bursa gibi yoğun nüfuslu ve su stresi yüksek diğer büyükşehirlerin su havzalarında da uygulanması hedefleniyor.
