Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Şerafettin Aşık, kuraklıkla mücadelede yağmur suyu hasadının hayati öneme sahip olduğunu belirtti. “En iyi su hasadı deposu topraktır. Topraktaki mevcut nemi tutmak da su hasadıdır.” dedi.
Tarımda su kıtlığı alarmı
Türkiye’de su kaynaklarının %79’u tarımda kullanılıyor. Prof. Dr. Aşık, bu kullanımın sürdürülebilir olmadığını belirterek, yer altı sularının stratejik bir kaynak olduğunu ve en son başvurulması gerektiğini vurguladı. Prof. Dr. Aşık, “Yağmur yağdı yağacak diye gök kubbeyle uğraşmaya gerek yok. Gökten yağanı tutmamız lazım.” dedi.
Zeytinliklerde akıllı su hasadı
Prof. Dr. Aşık’ın yürüttüğü proje kapsamında, İzmir’deki zeytinliklerde topraktan ve çatılardan su hasadı yapılıyor. Çatıdan toplanan yağmur suları depolarda biriktirilip damla sulama ile ağaçlara veriliyor. 7 farklı teknikle yürütülen proje 2027’de tamamlanacak.
Projede hem topraktan hem de çatılardan suyun hasat edildiğini söyleyen Prof. Dr. Aşık, "İzmir'in yağışlı mevsimi olan ekimden mayısa kadar olan dönemde yağan yağmurları çatıdan hasat ediyoruz. Depolarda biriktiriyoruz, depolardan damla sulama sistemine, oradan da ağaçlarımıza veriyoruz" diye konuştu.
Projede 7 ayrı su hasadı tekniği denediklerini belirten Prof. Dr. Aşık, "2027'de proje raporunu hazırladığımız zaman ülkemiz için çok kıymetli bilgiler ortaya çıkacak. Yağmur hasadı uygulamamızın dışındaki uygulamalarımız; biyokömür, cüruf, malç yani zeytinin kendi artıkları, yeşil gübre, kontrol ve doğal örtü yani biç-bırak uygulamasıdır" diye konuştu.
Projede çiçeklenme, tomurcuklanma, çekirdek sertleşmesi, olgunlaşma/meyve renk dönüşümü olmak üzere 4 önemli dönemde zeytin ağaçlarını sulayarak yaşatacaklarını aktaran Prof. Dr. Aşık, "Toprakta ne kadar eksik varsa sensörlerle ölçeceğiz, suyu tanktan alacağız, damla sulamaya ağaçlara vereceğiz. Diğer yöntemler de yağan yağmur suyunu bahsettiğimiz maddelerle toprak içinde tutacağız" ifadelerini kullandı.
Toprağın nemini korumak şart
Aşık, su hasadının sadece tank ve depo ile değil, toprağın nemini koruyarak da yapılabileceğini söyledi. Projede kullanılan yöntemler arasında biyokömür, cüruf, malç, yeşil gübre, biç-bırak gibi teknikler yer alıyor.
Üreticilere tavsiyeler
- Her yağmur damlasını hasat edin.
- Malçlama ile %30 su tasarrufu sağlayın.
- Damla sulama yöntemini tercih edin.
- Dijital sensörlerle toprak nemini ölçün.
- Çatı ve damlardan kurun.
“Gökten yağan bir damla suyu boşa akıtmayın.” diyen Prof. Dr. Aşık, özellikle kurak bölgelerde bu sistemlerin yaygınlaşmasının hayati olduğunu vurguladı.
