İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin son iki yılda hız verdiği atık yönetimi ve iklim yatırımları, kentin çevre politikalarında yeni bir tablo ortaya çıkardı. Belediyenin “Dönüşüme Evde Başla” projesiyle atık ayrıştırma uygulaması vatandaşın günlük yaşamına kadar taşınırken, geri dönüşümden enerji üretimine, su tasarrufundan iklim uyum çalışmalarına kadar birçok alanda kapasite artışı sağlandı. Son verilere göre proje 8 ilçe ve 27 mahalleye yayılırken, hanelerden toplanan 2 bin 450 ton ambalaj atığı geri dönüşüme kazandırıldı.
İzmir Büyükşehir Belediyesi, döngüsel ekonomi ve sıfır atık hedefi doğrultusunda hem yeni tesis yatırımlarını hem de toplumsal katılımı merkeze alan uygulamaları aynı anda yürütüyor. Belediye, bu modelle sürdürülebilir atık yönetimini kent geneline yaymayı hedefliyor.
DÖNÜŞÜM EVLERDEN BAŞLADI
Mart 2025’te başlatılan “Dönüşüme Evde Başla” projesi, kısa sürede 6 ilçe ve 8 mahalleden 8 ilçe ve 27 mahalleye ulaştı. Proje kapsamında evlerden ayrı toplanan ambalaj atıkları geri dönüşüme kazandırılırken, reddedilen atık oranı yüzde 0,97 seviyesinde kaldı.
İZDOĞA AŞ koordinasyonunda yürütülen uygulamanın Bornova ve Bayraklı başta olmak üzere Karşıyaka, Narlıdere, Gaziemir, Balçova ve Güzelbahçe’nin tamamını kapsayacak şekilde büyütülmesi hedefleniyor. Artan kapasite ihtiyacı için Menemen Seyrek’te ikinci bir tesis planlanıyor.
ATIK YÖNETİMİNDE KAPASİTE ARTIYOR
Belediye, kent genelinde atık yönetim altyapısını güçlendirmek için yeni adımlar da attı. Bergama Entegre Atık Yönetim Tesisi’nde kapasite artışı planlanırken, Karşıyaka Yamanlar ve Bornova Naldöken’de atık yakma ve enerji üretim tesisleri için fizibilite çalışmaları sürüyor.
Çeşme, Dikili, Foça ve Seferihisar’daki düzensiz depolama alanlarının rehabilitasyonu için de çalışmalar devam ediyor. Kent genelinde günlük ortalama 4 bin 710 ton evsel atık transfer istasyonları aracılığıyla düzenli depolama alanlarına taşınıyor.
ATIKTAN ELEKTRİK ÜRETİLİYOR
Ödemiş Entegre Katı Atık Yönetim Tesisi’nde yılda yüz binlerce ton atık işlenirken, mekanik ayrıştırma ve biyogaz sistemleriyle aylık ortalama 2 bin 600 MWh elektrik üretimi yapılıyor. Tesiste aynı zamanda atıktan türetilmiş yakıt da elde ediliyor.
Bergama Entegre Katı Atık Yönetim Tesisi’nde ise enerji üretim kapasitesi 9,89 MW seviyesine ulaştı. Bu kapasitenin yaklaşık 80 bin hanenin elektrik ihtiyacına karşılık geldiği belirtildi. Harmandalı sahasında da metan gazından 2025 yılı içinde 110 bin 662 MWh elektrik üretildiği açıklandı.
SU VE ENERJİ TASARRUFU DİKKAT ÇEKTİ
Belediye verilerine göre su tüketiminde yüzde 39 oranında azalma sağlandı. Elektrik ve doğalgaz kullanımında da tasarruf adımları atılırken, kurulu 21 güneş enerjisi santraliyle 2025 yılında 2 milyon kWh’den fazla elektrik üretildi.
Yağmur suyu hasadı ve gri su kullanımı gibi uygulamalar da yaygınlaştırıldı. Böylece çevre yatırımları yalnızca atık yönetimiyle sınırlı kalmadı, kaynak verimliliği alanına da yayıldı.
İKLİM POLİTİKALARINDA YURTTAŞ KATILIMI
İzmir Büyükşehir Belediyesi, Avrupa Birliği destekli projelerle iklim değişikliğine uyum çalışmalarını da sürdürüyor. “Climate-Ready İzmir” projesiyle kentteki iklim riskleri analiz edilirken, “İzmir İklim için Yurttaş Meclisi” ile vatandaşların karar süreçlerine katılımı hedefleniyor.
Belediye, yatırımlar ve toplumsal katılımı bir araya getiren bu modelle çevre ve iklim politikalarında daha yaygın, daha kalıcı bir dönüşüm oluşturmayı amaçlıyor.
