Türkiye Meyve Sebze Mamulleri İhracatçı Birlikleri Sektör Kurulu Başkanı Hayrettin Uçak, yaş meyve sebze ve meyve sebze mamulleri ihracatının 10 milyar dolara çıkarılması için dış pazarlardaki kota ve gümrük vergilerinin azaltılması çağrısında bulundu. Sektörün taleplerini Ticaret Bakanı Ömer Bolat’a sunan Uçak, mevcut engellerin kaldırılması halinde Türkiye’nin üretim ve ihracat kapasitesini hızla artırabileceğini söyledi.
Yaş meyve sebze ile işlenmiş meyve sebze ürünlerinin 2025 yılındaki toplam ihracatının 6,3 milyar dolara ulaştığını belirten Uçak, 2026 yılı hedefinin 7,5 milyar dolar olduğunu açıkladı. Orta vadeli 10 milyar dolarlık hedef için ise ihracat pazarlarında daha elverişli ticaret koşullarının oluşturulması gerektiğini vurguladı.
İŞLENMİŞ ÜRÜNLER İÇİN DESTEK TALEBİ
Sektörün taleplerini içeren raporda, işlenmiş ürünlere yönelik desteklerin yeniden devreye alınması da yer aldı. Uçak, katma değerli üretim yapan firmaların uluslararası pazarlardaki rekabet gücünün güçlendirilmesi gerektiğini belirtti.
Daha önce uygulanan Destekleme ve Fiyat İstikrar Fonu desteklerinin ambalajlı ürünler esas alınarak yeniden hayata geçirilmesini isteyen Uçak, mevcut sistem yerine farklı ve etkili bir destek mekanizmasının da değerlendirilebileceğini ifade etti.
KURU DOMATESTE AB KOTASI YETERSİZ KALIYOR
Raporda öne çıkan başlıklardan biri Avrupa Birliği’nin Türkiye’den ithal edilen kuru domates için uyguladığı 8 bin 900 tonluk kota oldu. Uçak, geçmiş yıllarda beş ya da altı ayda dolan kotanın artık ocak ayı içinde tüketildiğine dikkat çekti.
Türkiye’nin 2025 yılında 189 milyon dolarlık kuru domates ihracatıyla dünya sıralamasında İtalya’nın ardından ikinci sırada yer aldığını belirten Uçak, AB kotasının kaldırılmasını ya da en az 40 bin tona çıkarılmasını talep ettiklerini bildirdi.
MISIR’A ELMA İHRACATINDA VERGİ ENGELİ
Türkiye’nin yıllık elma ihracat kapasitesinin 300 bin tona ulaştığını aktaran Uçak, Hindistan’ın yanı sıra Mısır’dan gelen talebin de arttığını söyledi. Ancak Mısır’ın Türkiye’den ithal edilen elmaya uyguladığı yüzde 40 gümrük vergisinin ihracatçıların rekabet gücünü düşürdüğünü kaydetti.
Sektör temsilcileri, verginin azaltılması ya da tamamen kaldırılması için Türkiye ile Mısır arasında ikili görüşmeler yürütülmesini istedi. Raporda, Avrupa Birliği’nin salça ürünlerine uyguladığı kotaların artırılması talebi de Ticaret Bakanlığına iletildi.
UKRAYNA’NIN VERGİLERİ DOMATES İHRACATINI ZORLUYOR
Ukrayna’nın Türkiye’den ithal edilen domatese uyguladığı yüzde 10 gümrük vergisine ek olarak, 22 Temmuz 2025’ten itibaren devreye aldığı yüzde 25’ten başlayan anti-damping vergilerinin ihracatı olumsuz etkilediği belirtildi.
Uçak, anti-damping soruşturması kapsamında Türkiye aleyhine verilen kararın yeniden değerlendirilmesi için iki ülke arasında müzakere yapılmasını talep ettiklerini söyledi.
BAKAN BOLAT TALEPLERİ GÖRÜŞMELERE TAŞIYACAK
Ticaret Bakanı Ömer Bolat’ın sektörün taleplerini dinlediğini aktaran Uçak, ilgili ülkelerin yetkilileriyle yapılacak görüşmelerde kota ve vergi sorunlarının gündeme getirileceği yönünde olumlu yaklaşım gördüklerini ifade etti.
Uçak, ihracatın artırılması ve sektörün dış pazarlardaki sorunlarının çözülmesi amacıyla Ticaret Bakanlığı ile temasların sürdürüleceğini kaydetti.
İLK BEŞ AYDA İHRACAT YÜZDE 18 ARTTI
Yaş meyve sebze ve meyve sebze mamulleri sektörlerinin toplam ihracatı, 2026 yılının ocak-mayıs döneminde geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 18 arttı. İhracat tutarı 2 milyar 384 milyon dolardan 2 milyar 815 milyon dolara yükseldi.
Hava koşullarının üretime olumlu yansımasıyla ihracattaki yükselişin yılın ikinci yarısında da sürmesini beklediklerini belirten Uçak, 2026 yılının 7,5 milyar dolarlık ihracatla tamamlanabileceğini söyledi. Uçak, kotaların kaldırılması ve gümrük vergilerinin düşürülmesi halinde 10 milyar dolarlık hedefin ulaşılabilir olduğunu vurguladı.