Ege Üniversitesi Nükleer Bilimler Enstitüsü öğretim üyesi Doç. Dr. Banu Yoho’nun yürütücülüğünü yaptığı “Topraktan Bitkiye Nanoplastik Alınımı: Py-GC-MS ile Kantifikasyonu ve PET Görüntüleme ile Görselleştirilmesi” başlıklı proje, TÜBİTAK tarafından desteklenmeye değer bulundu. Proje kapsamında, topraklardaki plastik kirliliğinin insan sağlığı üzerindeki olası etkilerini değerlendirmeye yönelik bilimsel veriler elde edilecek.
Proje yürütücüsü Doç. Dr. Banu Yoho’yu makamında ağırlayan Ege Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Necdet Budak, “Üniversitemizde oluşturduğumuz akademik ekosistem sayesinde TÜBİTAK nezdinde kabul gören proje sayımız artmaya devam ediyor. Tarımsal üretimde plastik kirliliği konusunda önemli bulgular sunacak bu projeyi hayata geçiren hocamızı ve ekibini tebrik ediyorum” dedi.
“Toprakta biriken plastikler nano boyuta dönüşüyor”
Doç. Dr. Yoho, tarımda plastik malç kullanımının giderek arttığını belirterek, “Her yıl yaklaşık 4,4 milyon ton tarımsal plastik film topraklara karışıyor. Küresel plastik atıklarının yüzde 32’si kara ve su ekosistemlerine giriyor ve bu oranın 2050 yılına kadar dört katına çıkması bekleniyor. Bu parçacıklar zamanla mikro ve nano boyutlara dönüşerek topraktan neredeyse çıkarılamaz hale geliyor” ifadelerini kullandı.
Yoho, yapılan araştırmaların bu parçacıkların kalp-damar hastalıkları ve toksin transferiyle bağlantılı olabileceğini gösterdiğini vurgulayarak, “Bu parçacıkların bitkilerin yenilebilir kısımlarına geçip geçmediğini anlamak, gelecekteki sağlık risklerini değerlendirmek açısından büyük önem taşıyor” dedi.
“Tıp ve tarım alanlarına veri sağlayacak”
Projenin çevresel olarak anlamlı ve kantitatif veriler üretmeyi hedeflediğini belirten Doç. Dr. Yoho, “Çalışmamız, nanoplastiklerin topraktan bitkilere taşınımını PET görüntüleme yöntemiyle görselleştiren ilk uygulama olacak. Elde edilecek sonuçlar, hem tıp hem tarım alanlarında plastik kirliliğinin etkilerini daha iyi anlamamıza katkı sağlayacak” diye konuştu.
Multidisipliner ekip
Projede; Ege Üniversitesi Nükleer Bilimler Enstitüsünden Prof. Dr. Ayfer Yurt Kılçar, Prof. Dr. Çiğdem İçhedef, Dr. Michael Duncan Yoho; Dokuz Eylül Üniversitesi Mühendislik Fakültesinden Doç. Dr. Erkan Güler; Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesinden Doç. Dr. Rafig Gurbanov ile Uluslararası Tarımsal Araştırma ve Eğitim Merkezinden Dr. Nejat Özden, Ömer Sökmen ve Ülfet Erdal yer alıyor.
