Ege Üniversitesi koordinatörlüğünde yürütülen Avrupa Birliği destekli SUST-OLIVET projesi, zeytin üretiminden arta kalan atıkları ekonomiye kazandırmayı hedefliyor. İzmir’de başlatılan projeyle karasu, prina, budanmış dallar ve yapraklar ilaç, kozmetik, gıda takviyesi ve tarım alanlarında değerlendirilecek.
Avrupa Eğitim ve Kültür Yürütme Ajansı tarafından fonlanan, Tarım ve Orman Bakanlığı Zeytincilik Araştırma Enstitüsü’nün destek verdiği proje 36 ay sürecek. Toplam bütçesi 400 bin euro olan çalışma, Akdeniz havzasında sürdürülebilir döngüsel ekonomi ağı kurulmasını ve gençlerin yeşil becerilerle donatılmasını amaçlıyor.
ZEYTİN ATIKLARI EKONOMİYE KAZANDIRILACAK
SUST-OLIVET projesi, Ege Üniversitesi ARGEFAR Müdürü ve Gıda Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Seda Ersus’un koordinatörlüğünde yürütülüyor. Projenin açılışı İzmir’de düzenlenen toplantıyla yapılırken, uluslararası ortaklar Ege Üniversitesi ARGEFAR laboratuvarlarını ziyaret ederek teknik altyapıyı yerinde inceledi.
Projeyle zeytinyağı üretimi sırasında ortaya çıkan ve çevre açısından risk oluşturan yan ürünlerin yüksek katma değerli ürünlere dönüştürülmesi planlanıyor. Böylece hem üretim sürecindeki çevresel yük azaltılacak hem de zeytin sektörüne yeni ekonomik alanlar açılacak.
KARASU VE PRİNA YENİDEN DEĞERLENDİRİLECEK
Prof. Dr. Seda Ersus, zeytin tarımının Akdeniz havzası için stratejik öneme sahip olduğunu belirterek, projenin 1 Ocak 2026 itibarıyla resmen başladığını söyledi. Ersus, temel hedeflerinin zeytin sektörü ve yağ üretimi yan ürünlerini sürdürülebilir biçimde değerlendirmek olduğunu ifade etti.
Zeytinyağı eldesi sırasında ortaya çıkan karasu, prina, budanmış dallar ve yaprakların doğa için risk oluşturduğunu vurgulayan Ersus, bu atıkların çevresel etkilerini en aza indirmeyi ve doğrudan ekonomiye kazandırmayı amaçladıklarını belirtti.
İLAÇ VE KOZMETİK SEKTÖRÜNE KATMA DEĞER SAĞLAYACAK
Proje kapsamında laboratuvarlarda yenilikçi biyoaktif molekül ekstraksiyonu çalışmaları yürütülecek. Bu çalışmalarla zeytin atıklarından elde edilecek değerli bileşenlerin ilaç, kozmetik ve gıda takviyesi sanayisinin kullanımına sunulması hedefleniyor.
Geriye kalan organik materyaller ise tarım alanlarında gübre ve kompost olarak değerlendirilecek. Bu yönüyle proje, atığın azaltıldığı ve kaynağın yeniden üretime dahil edildiği sahici bir döngüsel ekonomi modeli oluşturmayı amaçlıyor.
GENÇLER YEŞİL MESLEKLERE HAZIRLANACAK
SUST-OLIVET yalnızca endüstriyel dönüşüm projesi olarak değil, aynı zamanda eğitim odaklı bir çalışma olarak da planlandı. Proje kapsamında genç mezunların geleceğin yeşil mesleklerine hazırlanması için modern mesleki eğitim programları geliştirilecek.
Prof. Dr. Ersus, gençlerin yeşil ve dijital becerilerini güçlendirmek amacıyla sürdürülebilir tarım pratikleri, döngüsel ekonomi ve ekstraksiyon yöntemleri üzerine üç kitlesel açık çevrim içi kurs hazırlanacağını açıkladı.
AKDENİZ HAVZASINDA ORTAK BİLGİ AĞI KURULACAK
Ege Üniversitesi liderliğindeki projede İtalya, Portekiz, Yunanistan, Tunus ve Filistin’den yükseköğretim kurumları yer alıyor. Salerno Üniversitesi, Virtual Campus, CRETHIDEV, Nablus Mesleki ve Teknik Eğitim Üniversitesi, An-Najah Ulusal Üniversitesi, Kartaca Üniversitesi ve Sidi Thabet Yüksek Biyoteknoloji Enstitüsü konsorsiyumun ortakları arasında bulunuyor.
Uluslararası iş birliğiyle Akdeniz havzasında zeytin atıklarının değerlendirilmesine yönelik bilgi paylaşım ağı kurulacak. Proje kapsamında Tunus ve Filistinli araştırmacılar için Türkiye ve İtalya’da özel kapasite geliştirme eğitimleri de düzenlenecek.