UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer alan Efes Antik Kenti’ndeki “Ziyaretçi Karşılama Projesi” tartışması sürüyor. CHP PM Üyesi ve İzmir Milletvekili Deniz Yücel, proje kapsamında yaklaşık 44 bin metrekarelik alanın asfaltla kaplanacağı iddiasını gündeme taşıdı.
Yücel, Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy’un yanıtlaması istemiyle Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne soru önergesi verdi. Yücel, projenin “Geleceğe Miras” adıyla sunulmasına da tepki gösterdi.
6 stadyum büyüklüğünde bir alan!
Yücel’in açıklamasına göre proje ile asfaltla kaplanacağı ileri sürülen alan yaklaşık 44 bin metrekare. Karşılaştırma yapmak için İzmir Atatürk Stadyumu’nun 7 bin 140 metrekare olduğuna işaret eden Yücel, bunun yaklaşık 6 stadyum büyüklüğünde bir alan anlamına geldiğini söyledi.
Yücel ayrıca ihalenin “fahiş bedelle” yapıldığı iddiasını da dile getirdi. Bu konuda kamuoyuna yansıyan bilgilerin açıklığa kavuşturulması gerektiğini belirtti.
“Karşılama kapısı” inşaatı ve planlanan birimler
Metinde yer alan bilgilere göre, proje kapsamında Efes Antik Kenti’nde Vedius Gymnasiumu’nun karşısında “karşılama kapısı” inşa çalışmalarına başlandı. Alana alışveriş birimleri ve otopark yapılmasının planlandığı ifade edildi.
Hafriyat çalışmalarının arkeolojik tabakalara zarar verdiği yönünde değerlendirmeler de kamuoyuna yansıdı. Yücel, bu risklerin dikkate alınması gerektiğini vurguladı.
“Belediye ruhsat vermedi”
Yücel, 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamında birinci derece arkeolojik sit alanlarında inşaat ve betonlaşmanın mümkün olmadığına dikkat çekti. Bu gerekçeyle Selçuk Belediyesi’nin projeye ruhsat vermediğini, buna karşın ruhsatın Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü tarafından resen düzenlendiğini öne sürdü.
Efes’in çok katmanlı bir arkeolojik alan olduğunu belirten Yücel, zemin müdahaleleri, altyapı çalışmaları ve ulaşım çözümlerinin belgelenmemiş katmanlara zarar verme riski taşıdığını kaydetti.
Gözler Bakanlığa yöneldi
Yücel, projenin hangi ihtiyaçla başlatıldığı, ruhsatın hukuki dayanağı ve ihalenin ayrıntıları gibi başlıklarda Bakan Ersoy’dan açıklama istedi. Proje sahasında olası etkilerin nasıl değerlendirildiğine dair çalışma yapılıp yapılmadığının da yanıtlanmasını talep etti.
Yücel’in Bakan Ersoy’un cevaplaması üzerine verdiği soru önergesi ise şöyle;
1- Bakanlığınızca Efes Antik Kenti’nde “Ziyaretçi Karşılama Projesi” hangi ihtiyaç üzerine başlatılmıştır?
2- Proje ile ilgili olarak Selçuk Belediyesi’nin devre dışı bırakılmasının sebebi nedir?
3- Projenin inşaat ruhsatının Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü tarafından resen düzenlenmesinin sebebi nedir? Bu ruhsatın hukuki dayanağı nedir?
4- Projenin ihalesi yapılmış mıdır? Eğer yapıldıysa bu ihale hangi usulle, ne zaman yapılmıştır? Proje hangi şirkete ne kadar bedelle ihale edilmiştir?
5- Efes Antik kentini bir arkeolojik, kültürel ve tarihsel bir zenginlik olarak mı, bir rant alanı ve gelir kapısı olarak mı görüyorsunuz?
6- Bu projeyi gündeme getirirken, inşaat sırasında, koruma altındaki bu tarihi alana verilecek olası zararı öngördünüz mü? Yoksa Efes Antik Kentindeki eşsiz arkeolojik kalıntılar sizin için AVM ve otopark inşaatında kullanılacak taş ve çimento ile aynı değerde midir?
7- Bu projeyi iştahla kamuoyuna açıklamadan önce, arkeologlar ve tarihçilerden bölgede henüz gün yüzüne çıkarılmamış antik kalıntılarla ilgili detaylı bir araştırma istediniz mi?
8- Selçukluların hiçbir fikrini almadan yıllarca Efes Selçuk Belediyesi tarafından işletilen Meryem Ana Otoparkı ile Efes Alt Kapı Otoparkına el koyan iktidarınız bu talan projesiyle kimlere yeni rant kapıları açmayı planlanmaktadır?
9- Yandaş şirketlerinize mağaza ve dükkân tahsis edeceğiniz bu ucube projenizle, Selçuk esnafının emeğini, alın terini, kazancını, hakkını görmezden gelmekten, Selçuk esnafını kaderine terk etmekten hicap duymayacak mısınız?
10- Kültür ve Turizm Bakanlığı olarak Türkiye'nin imajına bu kadar zarar veren bir projeyi yapmakta ısrarcı olacak mısınız?
