Küresel petrol fiyatlarında yaşanan yükseliş Türkiye’de akaryakıt fiyatlarına yeni zam beklentisi yaratırken, Hazine ve Maliye Bakanlığı fiyat artışının iç piyasaya etkisini sınırlamak için yeni bir adım üzerinde çalışıyor. Bakanlık kaynaklarına göre akaryakıtta daha önce uygulanan eşel mobil sistemi yeniden devreye alınması için değerlendirmeye alındı.
Yapılan çalışma kapsamında uluslararası petrol fiyatları ve döviz kuru kaynaklı artışların pompa fiyatlarına doğrudan yansımasının önüne geçilmesi hedefleniyor. Sistem devreye alınırsa fiyat artışları Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) üzerinden karşılanabilecek.
Çalışmanın bu hafta netleşmesi bekleniyor
Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın düzenlemenin bütçe dengeleri ve enflasyon üzerindeki etkisini analiz ettiği öğrenildi. Yapılan etki analizinin ardından nihai kararın verilmesi planlanıyor.
Çalışmanın tamamlanması halinde, motorinde litre başına 13 lira 90 kuruş, benzinde ise 14 lira 82 kuruş seviyesinde bulunan ÖTV tutarı üzerinden fiyat artışının bir kısmının karşılanabileceği değerlendiriliyor.
Eşel mobil sistemi nasıl çalışıyor?
Eşel mobil sistemi, uluslararası petrol fiyatları ve döviz kurundaki artışların akaryakıt fiyatlarına doğrudan yansımasını sınırlamak amacıyla uygulanıyor. Sistem kapsamında petrol fiyatları yükseldiğinde ÖTV indiriliyor ve zam pompa fiyatına yansımıyor.
Akaryakıt fiyatlarının düşmesi halinde ise bu kez ÖTV yeniden artırılarak devletin daha önce vazgeçtiği vergi gelirinin telafi edilmesi sağlanıyor. Böylece fiyat dalgalanmalarının tüketiciye etkisi sınırlı tutuluyor.
2018–2021 arasında uygulanmıştı
Eşel mobil sistemi Türkiye’de ilk olarak 17 Mayıs 2018 tarihinde uygulanmaya başladı. Sistem 2021 yılı sonunda sona erdi.
Bu dönemde akaryakıt fiyatlarındaki artışın önemli bir kısmı ÖTV üzerinden karşılanırken uygulamanın Hazine’ye maliyetinin 18 milyar lirayı aştığı belirtilmişti.
Bakan Şimşek’ten petrol fiyatı mesajı
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, şubat ayı enflasyon verilerinin ardından yaptığı değerlendirmede petrol fiyatlarının enflasyon üzerindeki etkisini sınırlamak için çalışma yürütüldüğünü açıkladı.
Şimşek açıklamasında, jeopolitik gelişmelerin petrol fiyatları üzerinde baskı yarattığını belirterek, “Artan petrol fiyatlarının enflasyon üzerindeki etkisini sınırlamak üzere çalışıyoruz. Dezenflasyon sürecinin devamı için tüm politika araçlarımızı eş güdüm içinde kullanıyoruz” ifadelerini kullandı.