Avrupa Birliği, sınır güvenliğini artırmak ve kimlik sahteciliğini önlemek amacıyla yarından itibaren yepyeni bir dönemi başlatıyor. Şengen Bölgesi’ne giriş-çıkış yapan tüm yolcular için Elektronik Giriş-Çıkış Sistemi (EES) devreye giriyor.
29 Avrupa ülkesi tarafından 12 Ekim’den itibaren kademeli olarak uygulanmaya başlayacak sistem, 10 Nisan 2026 itibarıyla tamamen devreye alınacak. Böylece Avrupa sınır kapılarında pasaport damgası devri kapanacak, her geçiş elektronik olarak kaydedilecek.
PASAPORT DAMGASI TARİH OLUYOR
İktisadi Kalkınma Vakfı (İKV) Başkanı Ayhan Zeytinoğlu, Avrupa Birliği’nin bu yeni sistemle hedefinin sınır kontrollerini hızlandırmak, vize süresini aşan kişileri tespit etmek ve güvenliği en üst seviyeye çıkarmak olduğunu açıkladı. Zeytinoğlu, yaptığı açıklamada, “EES sayesinde kimlik sahteciliği önlenecek, organize suç ve terörle mücadelede önemli bir adım atılacak” dedi.
EES kapsamındaki 29 ülkeye seyahat eden kısa süreli vizeyle gidenler dahil herkesin, seyahat belgeleri, giriş-çıkış tarihleri, uçuş bilgileri ve biyometrik verileri elektronik ortamda kaydedilecek. Bu kapsamda vize serbestisi bulunan ülkelerin vatandaşları da sistemde yer alacak.
VİZESİZ SEYAHAT EDENLER İÇİN YENİ DÖNEM
Yeni dönemde süreç tamamen dijital hale gelecek. Başlangıçta pasaport damgalama uygulaması bir süre daha devam etse de, sistemin oturmasıyla birlikte tüm kayıtlar elektronik olarak alınacak.
Kısa süreli Şengen vizesiyle giriş yapan yolcuların sadece yüz imajı sistemde depolanacak, çünkü bu kişilerin parmak izi bilgileri zaten vize başvuru aşamasında alınmış durumda. Vizesiz seyahat edenler için ise dört parmak izi ve yüz imgesi kaydedilecek.
Ancak 12 yaş altı çocuklardan parmak izi alınmayacak. Bu sistem sayesinde yolcuların kimlikleri saniyeler içinde doğrulanacak, sahte pasaport veya kimlik kullanımı gibi güvenlik açıkları en aza indirilecek.
SELF SERVİS DÖNEMİ BAŞLIYOR
Zeytinoğlu, sistemin tamamen otomatik hale geleceğini, özellikle havalimanlarında self-servis terminallerin devreye gireceğini belirtti. Bu uygulama sayesinde yolcular, biyometrik pasaportlarıyla kendi girişlerini yapabilecek, kimlik doğrulamasını tamamlayarak sıra beklemeden süreci hızlandırabilecek. Ancak Zeytinoğlu’nun vurguladığı gibi, “Son kararı yine pasaport görevlisi verecek.”
Yani sistem tam otomatik olsa da nihai kontrol yetkisi insanlarda kalmaya devam edecek. Self-servis sistemlerinden faydalanabilmek için biyometrik pasaporta sahip olmak zorunlu. Bu pasaportlar, veri güvenliği açısından standart pasaportlara göre çok daha gelişmiş teknolojiler içeriyor.
YENİ SİSTEMİN AMACI NE?
Yeni sistemin yalnızca güvenlik açısından değil, seyahat süreleri ve kuyrukların azaltılması bakımından da devrim niteliğinde olduğu belirtiliyor.
Her yolcunun verisi elektronik olarak tutulacağı için, vize süresini aşan kişilerin tespiti çok daha kolay olacak. Bu da Avrupa Birliği’nin göç ve güvenlik politikalarında daha etkin bir denetim sağlamasına yardımcı olacak.