Raporda, ihalesiz kiralamalar, parçalara bölünerek yapılan alımlar, kayıt dışı banka hesapları ve özel işletmelere belediye bütçesinden yapılan ödemeler dikkat çekti.
Kayıt dışı banka hesapları ve şeffaf olmayan muhasebe
Sayıştay, belediyenin 102 banka hesabı ve 105 döviz hesabı dışında izlenen ancak muhasebeye işlenmeyen mevduat hesapları tespit etti. Bu hesapların değerlemeye tabi tutulmadığı, banka kayıtlarıyla da uyumlu olmadığı belirtildi.
Bazı veznelerde tahsilatların gerçeğe aykırı biçimde mahsuplaştırıldığı, bu nedenle mali tabloların belediyenin gerçek mali durumunu yansıtmadığı ifade edildi.
Enflasyon düzeltmesi yapılmadı, mali tablolar hatalı
2023 yılı sonu itibarıyla yapılması gereken enflasyon düzeltmesi işlemlerinin 2024 yılına sarktığı ve sonraki yılda da hiç yapılmadığı kaydedildi. Bu durumun dönemsellik ilkesine aykırı olduğu ve belediyenin bilanço ile faaliyet sonuçlarını yanıltıcı hale getirdiği belirtildi.
Kültür varlıkları katkı payı gibi tahakkuklar kayıtlara geçmedi
Belediyenin başka kurumlar adına tahakkuk eden gelirleri (örneğin kültür varlıklarını koruma katkı payı) kendi muhasebesine işlememesi nedeniyle bilançoda diğer idarelere ait alacakların görünmediği tespit edildi. Sayıştay bu durumu şeffaflık ve hesap verebilirlik açısından ciddi bir eksiklik olarak nitelendirdi.
Taşınmaz kayıtları ve envanter işlemleri eksik
Denetimde, belediyeye ait gayrimenkullerin birçoğunun kayıt, numaralandırma ve değerleme çalışmalarının yapılmadığı, dolayısıyla belediyenin varlık tablosunun gerçeği yansıtmadığı belirlendi.
İhaleler parçalara bölündü, doğrudan temin suistimali
Bazı mal ve hizmet alımlarının, ihale sınırlarını aşmamak için parçalara bölündüğü tespit edildi. Bu yöntemle 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22/d maddesi kullanılarak doğrudan temin yoluna gidildiği, bunun da kamu kaynaklarının etkin kullanılmadığı anlamına geldiği ifade edildi.
Personel gideri sınırı aşıldı
2024 yılı itibarıyla belediyenin personel giderleri 231 milyon 979 bin TL olarak gerçekleşti. Şirket personeli hariç bu oran %36,69 ile yasal sınır olan %30’u aştı.
Ayrıca, işçilerin yıllık izinlerini kullanmadıkları, fazla mesai sürelerinin sınırları aştığı ve bazı hizmet alımı personeline eksik ödeme yapıldığı da tespitler arasında yer aldı.
İhalesiz ulaşım hatları ve süresiz tahsisler
Belediye sınırlarında faaliyet gösteren 24 otobüs, 35 dolmuş ve 61 taksi hattının ihalesiz ve süresiz biçimde kullandırıldığı belirtildi. Bu uygulamanın 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’na aykırı olduğu ve işletmecilerin “kazanılmış hak” gerekçesiyle süresiz çalıştığı kaydedildi.
Sayıştay, bu hatların yeniden ihale edilmesini ve süreli sözleşmelerle verilmesini önerdi.
Belediye taşınmazları dernek ve kooperatiflere tahsis edildi
Rapor, belediyeye ait dört taşınmazın dernek ve kooperatiflere tahsis edildiğini, bunun mevzuata aykırı olduğunu ortaya koydu. Ayrıca, Sinop İskelesi çevresindeki özel işletmelerin elektrik faturalarının belediye bütçesinden ödendiği belirlendi. Sayıştay, bu bedellerin yasal faiziyle tahsil edilmesi gerektiğini vurguladı.
İhalesiz kiralamalar ve uygulanmayan tahliyeler
Belediyeye ait bazı taşınmazların encümen kararıyla süresiz kiraya verildiği, kiracılardan teminat alınmadığı ve tahliye kararlarının uygulanmadığı tespit edildi.
İç kontrol sistemi yok
Sayıştay, belediyede iç kontrol ve ön mali kontrol sistemlerinin işletilmediğini belirterek, “Belediyenin hata, hile ve usulsüzlükleri önleme kapasitesi çok düşük” ifadelerini kullandı.
Genel değerlendirme
Denetim sonucunda Sayıştay, Sinop Belediyesi’nin 2024 yılı mali tablolarının bazı alanlarda gerçeği yansıtmadığını, birçok işlemin 5018, 5393, 2886 ve 4734 sayılı kanunlara aykırı biçimde yürütüldüğünü tespit etti.
Raporun sonunda belediyeye şu önerilerde bulunuldu:
-
Usulsüz tahsis ve kiralamaların iptali,
-
Taşınmazların geri alınması,
-
İhalesiz ulaşım hatlarının yeniden düzenlenmesi,
-
Usulsüz ödemelerin tahsil edilmesi,
-
İç kontrol sisteminin ivedilikle kurulması.
Sayıştay’ın raporu, Sinop Belediyesi’nde kurumsal yönetim ve mali disiplin açısından ciddi zaaflar bulunduğunu ve belediyenin mali raporlarının “kamu kaynaklarının etkin, şeffaf ve hesap verebilir şekilde yönetilmediğini” gösterdi.