CHP'ye yönelik 'mutlak butlan' kararının ardından Genel Başkanlık görevinden alınan Özgür Özel'in yeni parti kuracağını açıklamasının ardından gözler partinin mali yapısına çevrildi. Meclis'te yaklaşık 90 milletvekilinin yeni oluşuma katılması beklense de mevcut yasal düzenlemeler nedeniyle partinin Hazine yardımı alamayacağı belirtildi.
Cumhuriyet'in aktardığı bilgilere göre, 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu'nun ek 1. maddesi uyarınca devlet yardımı, son milletvekili genel seçiminde alınan oy oranına göre hesaplanıyor.
90 milletvekili yeterli olmuyor
Mevcut mevzuata göre bir siyasi partinin Hazine yardımından yararlanabilmesi için son milletvekili genel seçimine katılmış olması ve en az yüzde 3 oy alması gerekiyor.
Bu nedenle Meclis'te güçlü bir gruba sahip olsa bile yeni kurulacak partinin seçimlere katılıp gerekli oy oranını elde etmeden devlet yardımından yararlanamayacağı ifade ediliyor.
Hazine yardımı sistemi nasıl değişti?
1965: Siyasi partilere yönelik devlet finansmanı ilk defa hukuki bir temele oturtuldu.
1971: Anayasa Mahkemesi, devlet desteğine dair ilk hukuki mevzuatı iptal etti. İlerleyen dönemlerde sistem yeni esaslar çerçevesinde tekrar yapılandırıldı.
1983: 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu kabul edilerek yürürlüğe girdi ve devlet katkısının temel kuralları yeniden düzenlendi.
1995: Anayasa’nın 68. maddesinde gerçekleştirilen düzenlemeyle siyasi partilere "yeterli düzeyde ve adil mali destek" verileceği ilkesi Anayasa metnine eklendi. Bu adımla Hazine desteği anayasal bir teminat kazandı.
2000: Mazeret ve kriterler çeşitli mevzuat değişiklikleriyle güncellendi. Desteğe hak kazanacak partilerin genel seçimlerde ulaşması gereken oy eşiği ile yardımın hesaplama metodu yeniden belirlendi.
2014: Hayata geçirilen yasal değişiklikle Hazine yardımına hak kazanma oy oranı barajı yüzde 7 seviyesinden yüzde 3’e çekildi. Yapılan bu esnetmeyle birlikte daha geniş bir parti kitlesinin devlet yardımından faydalanmasına imkan sağlandı.