İzmir’de fren arızası nedeniyle bir TIR’ın çok sayıda araca çarpması ve Malatya-Adıyaman yolunda bir yolcu otobüsünün devrilmesi sonucu toplam 7 kişinin hayatını kaybettiği kazalar, trafik güvenliği tartışmalarını yeniden gündeme taşıdı. MMO İzmir Şubesi tarafından yapılan açıklamada, bu tür kazaların “kader” olarak nitelendirilemeyeceği ifade edildi.
Kazaların temelinde denetim eksikliği var
Açıklamada, Türkiye’de trafik kazalarının temelinde denetim eksikliği, ihmal ve bilimsel esaslardan uzak uygulamaların bulunduğu belirtildi. Mevcut araç muayene sisteminin yetersiz olduğu vurgulanarak, periyodik kontrollerin tek başına güvenliği sağlamadığına dikkat çekildi.
O uygulamalar örnek gösterildi
MMO’nun değerlendirmesinde, Avrupa Birliği ülkelerindeki uygulamalara da yer verildi. Buna göre; Otobüsler yılda en az 3 kez, kamyonlar ise yılda en az 1 kez ara denetime tabi tutuluyor. Bu denetimlerin uzman mühendisler tarafından gerçekleştirildiği ve araçların sürekli güvenli durumda tutulmasının hedeflendiği ifade edildi.
Sistematik denetim yok
Türkiye’de ise araçların iki periyodik muayene arasında sistematik bir denetime tabi tutulmadığı belirtilen açıklamada, son kazaların bu boşluğun sonuçlarını ortaya koyduğu kaydedildi.
Çözüm önerileri
MMO İzmir Şubesi, kazaların önlenmesi için şu önerileri sıraladı:
- Ticari araçlar için mevcut periyodik muayene sistemi yeterli görülmemeli, ara denetimlerle desteklenmelidir.
- Bu kapsamda, ticari araçlar iki muayene arasında en az üç kez teknik denetime tabi tutulmalıdır.
- Denetimler; MMO tarafından eğitilerek sertifikalandırılmış “Araç Teknik Denetim Mühendisleri” eliyle gerçekleştirilmelidir.
- Denetim süreçleri yalnızca teknik kontrolle sınırlı kalmamalı; periyodik bakım, enerji verimliliği, güvenli parça kullanımı, sürücü eğitimi ve çalışma koşulları gibi unsurları da kapsamalıdır.
“Yasal düzenleme kaçınılmaz"
Açıklamada, trafik güvenliğinin artırılması için yasal düzenlemelerin kaçınılmaz olduğu vurgulandı. Denetim sisteminin; Bilimsel ve mühendislik esaslarına uygun, bağımsız ve etkin, kamusal sorumluluk temelinde yeniden yapılandırılması gerektiği ifade edildi. Yetkililere çağrı MMO İzmir Şubesi, başta ilgili bakanlıklar olmak üzere tüm yetkililere çağrıda bulunarak, şu ifadelere yer verdi:
"Başta ilgili Bakanlıklar olmak üzere tüm yetkilileri bir kez daha uyarıyoruz: İnsan yaşamı maliyet kalemi değildir. Trafik güvenliği: piyasa koşullarına bırakılmayacak kadar önemli, ertelenemeyecek kadar acil bir konudur. Herkesi kaderciliğe sığınmaya değil, aklın ve bilimin gereğini yerine getirmeye çağırıyoruz."
“Her türlü göreve hazırız”
Açıklamanın sonunda, TMMOB Makina Mühendisleri Odası İzmir Şubesi, araç denetim sisteminin güçlendirilmesi ve yeni modelin hayata geçirilmesi için her türlü katkıyı sunmaya hazır olduklarını kamuoyuna duyurarak, şu ifadelere yer verildi:
"TMMOB Makina Mühendisleri Odası olarak; Araçlara yönelik kamusal denetimin güçlendirilmesi, ara denetim mekanizmalarının kurulması, “Araç Teknik Denetim Mühendisliği” sisteminin hayata geçirilmesi için her türlü katkıyı sunmaya hazır olduğumuzu kamuoyuna ilan ediyoruz. Odamız, kamusal denetim alanında yapılacak her türlü düzenlemenin bir parçası olmaya ve verilecek her türlü görevi yerine getirmeye hazırdır. Unutulmamalıdır ki: Bilim ve mühendislik yok sayıldığında bedelini toplum öder. Bu bedelin adı çoğu zaman “trafik kazası”dır."