İzmir’in Karaburun ilçesinde, deniz ekosistemini tehdit eden yaklaşık 100 metrelik hayalet ağ su altından çıkarıldı. 5 Haziran Dünya Çevre Günü kapsamında Büyük Ada açıklarında yapılan çalışmada, terk edilmiş ağların canlıları avlamayı sürdürdüğü bir kez daha görüldü.
Karaburun Dalış Merkezi öncülüğünde düzenlenen etkinlikte dalgıçlar yaklaşık 25 metre derinliğe indi. Kıyı balıkçılığında kullanıldığı değerlendirilen hayalet ağ tespit edilerek denizden toplandı.
DENİZDEN 100 METRELİK AĞ ÇIKARILDI
Çıkarılan ağın üzerinde canlı ve ölü yengeçler ile çeşitli deniz kabukluları bulundu. Ağlara takıldığı belirlenen canlılardan yaşayanlar, ekipler tarafından kurtarılarak yeniden denize bırakıldı.
Hayalet ağların insan kontrolünden çıktıktan sonra da su altında avlanmaya devam etmesi, denizlerdeki en önemli çevre sorunlarından biri olarak gösteriliyor. Özellikle kıyı ekosistemlerinde uzun süre kalan bu ağlar, balıklar başta olmak üzere çok sayıda deniz canlısı için risk oluşturuyor.
UZMANLARDAN HAYALET AĞ UYARISI
Türk Deniz Araştırmaları Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı Prof. Dr. Bayram Öztürk, kopan ya da terk edilen balıkçı ağlarının deniz ekosistemine sessizce zarar verdiğini belirtti. Öztürk, insan kontrolünde olmayan ağların su altında kaldığı sürece canlıları avlamayı sürdürdüğünü söyledi.
Öztürk, ticari türlerin ve göçmen canlıların bu ağlara takılarak yaralanabildiğini ya da yaşamını yitirebildiğini vurguladı. Türkiye’deki tüm denizlerde kayıp, terk edilmiş ya da yırtılmış ağlara rastlandığını belirten Öztürk, “Dünya denizlerinde kullanılan balıkçı ağlarının yaklaşık yüzde 5,7’si kayıp” bilgisini paylaştı.
EN ÇOK MERCANLAR VE KAPLUMBAĞALAR ETKİLENİYOR
Hayalet ağlardan en fazla etkilenen canlılar arasında mercanlar, deniz kuşları ve deniz kaplumbağaları bulunuyor. Uzmanlara göre bu ağlar, yalnızca takılan canlıları değil, deniz tabanındaki yaşam alanlarını da olumsuz etkiliyor.
Öztürk, kayıp ağların tanımlanması, işaretlenmesi ve bildirilmesine yönelik uluslararası çalışmalar yürütüldüğünü ifade etti. Birleşmiş Milletler Plastik Sözleşmesi kapsamında hazırlanacak düzenlemelerin, kayıp ağlarla ilgili hukuki boşlukların doldurulmasına katkı sağlayabileceği belirtildi.
BİLDİRİM ZORUNLULUĞU GÜNDEME GELEBİLİR
Yeni süreçte, balıkçı ağlarının kaybolması halinde ilgili kurumlara bildirim zorunluluğu getirilmesi değerlendirilen başlıklar arasında yer alıyor. Bu adımın, hem deniz kirliliğinin azaltılması hem de kontrolsüz avlanmanın önlenmesi açısından önem taşıdığı ifade ediliyor.
Karaburun Dalış Merkezinin sahibi ve dalış eğitmeni Hamdullah Aras, balıkçıların bazı durumlarda ağları çıkaramadıkları için keserek bırakmak zorunda kaldığını söyledi. Aras, bu ağların bulundukları yerde kalmaya devam ettikçe çevredeki canlıları yakalamayı sürdürdüğünü belirtti.
PLASTİK ATIKLAR DA DENİZ YAŞAMINI TEHDİT EDİYOR
Dalış eğitmeni Arzu Arslan ise hayalet ağların yanı sıra plastik atıkların da deniz yaşamı üzerinde ciddi baskı oluşturduğunu dile getirdi. Arslan, çevrenin korunmasında toplumsal farkındalığın artırılmasının kritik önemde olduğunu söyledi.
Etkinlik kapsamında çevre bilincini güçlendirmek amacıyla bir kampanya da düzenlendi. Plastik atık toplayan, çevrim içi çevre eğitim programını tamamlayan ve deniz ekosistemlerini koruma bilincine sahip kişiler arasından seçilenlere ücretsiz dalış deneyimi yaşatılacağı bildirildi.