Kahverengi kokarca böceği, evlerin duvarlarında, okullarda ve bahçelerde yeniden çoğalıyor. Saldığı kokusuyla türünü çağırabilen bu istilacı böcek, fındık başta olmak üzere yüzlerce bitki türüne zarar veriyor. Türkiye’nin 17 ilinde görülen bu canlıyla mücadele yöntemleri nelerdir? İşte evden uzak tutmanın yolları…
Kahverengi kokarca böceği nedir, nereden geldi?
Bilimsel adıyla Halyomorpha halys olan kahverengi kokarca böceği, aslen Çin, Japonya ve Tayvan kökenlidir. Bu istilacı tür, Amerika’ya oradan da Avrupa’ya yayıldıktan sonra 2017 yılında Artvin ve İstanbul’da tespit edildi. Günümüzde Türkiye’nin 17 ilinde görülmekte, Karadeniz ve Marmara bölgelerinde yayılım gösteriyor.
Kahverengi kokarca böceğinin zararları
Kokarca böceği, özellikle fındık başta olmak üzere çok sayıda bitki türünde ciddi zararlara yol açar. Bitkilerin özsuyunu emerek verim düşürür, üzüm, dut, ceviz gibi ağaçlara da zarar verir. Salgıladığı enzimler yapraklara ve meyve yüzeyine zarar verebilir, kaliteyi düşürür. Tarım üreticileri için bu canlı, kabusun ta kendisidir.
Sakarya’da yeniden görülmeye başladı
Kokarca böceği uzun yıllar Sakarya’da nadir görülürken, son dönemde Ferizli ve Kaynarca ilçelerinde yeniden yoğun şekilde görülüyor. Evlerin cephelerinde, okullarda ve duvar yüzeylerinde sayıları arttı. Bölge halkı, istilanın tarım ve yaşam alanlarına vereceği zarar nedeniyle tedirgin durumda.
Giderek yayılıyor
Kokarca böceği yalnızca bulunduğu ortamda kalmaz; salgıladığı kokuyla aynı türden bireyleri çeker. Bir kutucukta koku izleri bırakarak diğer böceklerin gelmesini teşvik eder. Savunma amacıyla kokulu salgılar üretir. Böylece evlere, duvar aralıklarına, çatlaklara kolayca nüfuz eder. Kış aylarında 15°C altına düşen sıcaklıklarda sıcak mekanlar arar ve ev içlerine sızabilir.
Kokarca böceği evden nasıl gider?
Evlerde bu böceklerle başa çıkmak için çok yönlü stratejiler gerekir. Bazı etkili yöntemler:
- Mekanik mücadele: Süpürgeyle dikkatli bir şekilde toplayın, vakum cihazı kullanın. Ancak ezmek kokuyu yayabilir.
- Yapay kışlak kutu tuzakları: Basit ahşap veya kutu tuzaklar hazırlayıp içine ışık veya ısı vererek böcekleri cezbedip yakalayabilirsiniz.
- Biyolojik mücadele: Doğal düşmanları (parazitoitleri, avcı böcekler) desteklemek, ekosistemi koruyucu yaklaşımlar uygulamak.
- Kimyasal mücadele: Pestisitler dikkatli kullanılmalı, uzman önerisi ve etkin dozlarla, çevreye zarar vermeden uygulanmalı.
Kokarca böceğini evden uzak tutmanın yolları
- Cam, pencere ve kapı kenarlarını sızdırmazlık bantlarıyla kapatın
- Bahçede ağaç gövdelerine dikkat edin; çatlaklar varsa kapatın
- Ev çevresinde ışığı azaltın, böcekleri çekebilecek parlak ışıkları sınırlayın
- Oda içindeki kokuları hızla temizleyin — ezilmemeli, kokulu iz kalmamalı
- Kusursuz hijyen: çatlaklar, borular, baca çıkışları kontrol edilmeli