Türkiye'nin önemli tarım merkezlerinden İzmir'de mandalina üreticilerinin yüzü yüksek verimle güldü.
İzmir, yaklaşık 46 bin dekarda yıllık ortalama 150 bin ton mahsulle satsuma cinsi mandalina üretiminde ikinci sırada bulunuyor.
Aroması ve ince zarıyla iç pazar ve ihracatta ilgi gören satsuma, çoğunlukla kentin kıyı kesimlerindeki Seferihisar, Menderes ve Selçuk ilçelerinde yetiştiriliyor. Bölge çiftçisine önemli gelir sağlayan ürünün ekim ayında başlayan hasadı aralık ayına kadar sürüyor.
Sabah saatlerinde bahçelere gelen mevsimlik işçiler, tek tek ağaçlardan kestikleri mandalinaları kasalara koyuyor. Kasalar kamyonlarla tesislere ulaştırılıyor. Bu tesislerde boyutlandırma ve temizleme işlemleri yapılan mandalinalar dış ve iç pazara sunuluyor.
"Üretici ve tüketiciyi memnun edecek"
İzmir Tarım ve Orman Müdürü Mustafa Şahin, satsuma mandalinasının kentin önemli bir tarımsal ürünü olduğunu söyledi.
Türkiye'de satsuma mandalinasının çoğunlukla Hatay ve İzmir'de üretildiğini ifade eden Şahin, 'Bu sene mandalinada 'var' senemiz ve ürün kalitesi iyi. Dış pazarda bu mandalinanın müşterisi var. Şu an hasat sürecindeyiz. Biz hasadı düğün olarak görüyoruz. Bahçenin her tarafında işçiler mandalinaları topluyor, kasalıyor, ayıklama, ihracat veya iç pazara.' dedi.
Şahin, satsuma mandalinasında kaliteyi yükseltmek için iyi tarım uygulamalarını artırdıklarını ve Akdeniz meyve sineğiyle ilgili önemli çalışmalara imza attıklarını dile getirdi.
Hasadın yoğun şekilde sürdüğünü belirten Şahin, şunları ifade etti:
"Toplanan ürünlerin bir kısmı depolara bir kısmı ise yurt dışına sevk ediliyor. Bu yıl rekoltemiz 165 bin ton bandında olacak. Üreticilerimiz bir önceki yıl verimin düşük olduğu bir yıl yaşamıştı. Bu sene bir memnuniyetleri var. Bu sene mevcuttaki kaliteli ürün, üretici ve tüketiciyi memnun edecek şekilde pazardaki yerini alacaktır."
"İyi bir sezon geçiriyoruz"
Seferihisar'a bağlı Ürkmez Mahallesi'nde faaliyet gösteren çiftçi Memduh Kırdağ da satsuma mandalinasının kendileri için vazgeçilmez bir ürün olduğunu söyledi.
Kırdağ, iyi bir sezon geçirdiklerini kaydederek, 'Bu yıl ürünün kalitesi güzel. Türkiye'nin tadı ve kalitesiyle en güzel mandalinası yöremizde olur.' dedi.
Satsuma'nın serüvenini üreticisi anlattı
Mandalina yetiştirme sürecinin 12 aylık bir döngü olduğunu belirten üretici Sebahattin Çakal, "Mevsimsel işlere ilk olarak yılbaşı civarı budamayla başlarız. Budamanın ardından toprağa kimyasal ve hayvansal gübre atılır. Nisan ve Mayıs aylarında ağaçlar çiçek açar, ardından tomurcuk oluşur. Bu süreçte ilaçlama ve gübreleme işlemleri devamlı olarak yapılır. Bahar aylarında, mevsim şartlarına göre Nisan veya Mayıs gibi, sulama hortumları serilir ve sulamaya başlanır. Hasadımız Ekim ayında başlar ve bölgemizde 10-15 Ocak'a kadar sürer. Hasat, Ekim ayında olgunlaşan ve sararanların kesilmesiyle kademeli olarak yapılır. Bu iş kalabalık işçi gerektirdiği için toplama işini biz yapmayız, ürünü tüccara veririz ve onlar toplar." dedi.
"Çekirdeksiz ve ince kabuklu"
Satsuma cinsi mandalinanın özelliklerine de değinen üretici Çakal, "Çekirdeksiz ve ince kabuklu olan Satsuma cinsidir. Mandalina deyince akla bu gelmelidir. Gümüldür merkezli bölgemizin mandalinasının kalitesini hiçbir yer tutamaz; bunu yiyen bilir. Kaliteli mandalina ince kabuklu olur, yendiğinde ağızda dağılır ve iç kabuğu sert olmaz. Bu özellikler bizim bölgemizin orijinal ürünlerinde mevcuttur. Piyasada diğer cinslerin çoğalması bizi etkilese de, kalite olarak Satsuma mandalinasını tutmazlar. Ayrıca mandalina, özellikle kışın gribal hastalıklara karşı C vitamini deposu olmasıyla adeta bir ilaç ve tüketilmesi gerekir." ifadelerini kullandı.
İzmir'den yurtdışına ihraç ediliyor
Yaklaşık 28 yıldan beri mandalina toplaması ve alım-satım işleriyle uğraştığını kaydeden tarım işçisi Mustafa Kara, "Hasadımız Ekim ayında başlar; bu dönemde olmuş, iyi mandalinaları keseriz. Hasat süreci Kasım, Aralık ayları boyunca devam ederek Ocak sonuna kadar sürer. Çalışmaya sabah 7.30'da başlar, akşam 4'te bırakırız. Bu sene bahçeler iyi ürün verdi; verim ve kalitemiz güzel. Şu anda Gümüldür mandalinası diye de bilinen Satsuma cinsi mandalinayı kesiyoruz. Bu cins, tat oranı ve aromasıyla meşhurdur, çok lezzetlidir. Satsuma mandalinası ince kabuk olarak bilinir ve bu özelliğiyle çok farklıdır. Kalitesi dışarıdan bakıldığında renginden ve ince kabuğundan anlaşılır. Ayrıca iç çekirdeği olmaz; bu da yerken fark edilir. Lezzetli bir ürün olduğu için herkesin yemesini tavsiye ediyoruz. Ürünlerimiz ağırlıklı olarak İzmir üzerinden yurt dışına ihraç ediliyor. Yurt içinde ise İstanbul, Ankara ve Bursa gibi büyük şehirlere ve Türkiye'nin büyük bir bölümüne gidiyor." sözlerini kullandı.
Gribe bire bir!
Bahçelerden mandalina toplayarak geçimini sağlayan tarım işçisi Filiz Çelik ise "Bu çalışma sisteminde arkadaş ve grup uyumu çok önemli. Herkes elinden geleni yaparak birbirini tamamlıyor. Örneğin, erkekler çoğunlukla küfeyi taşır, kiloca hafif olan arkadaşlarımız ise ağaca çıkar. Kadınlar da genelde ağacın eteklerinden, orta kısımlarından toplar. Bir ağaca başladığımızda, altından üstüne kadar tamamen temizleyip bitiriyoruz. Ayrıca Kışın hastalıklarla boğuştuğumuz bu dönemde, gribe karşı C vitamini sağladığı için herkesin bu ürünleri yemesini tavsiye ederiz" diye ekledi.
Pazar fiyatı 50 TL'ye kadar çıkabiliyor
Rekoltenin bu yıl beklenenden fazla olduğunu kaydeden Seferihisarlı çiftçiler, mandalinanın kilogramını hale 15 liradan sattıklarını, pazarda ise fiyatının ortalama 50 liraya kadar çıktığını belirtiyor.