İzmir Büyükşehir Belediyesi, kentin simge yapılarından Tarihi Asansör’de vandalizme karşı kapsamlı temizlik ve koruma çalışması yürütüyor. Duvarlara yazılan yazılar ve çizimler, restoratörler tarafından tarihi yüzeye zarar vermeyecek bilimsel yöntemlerle temizleniyor. Çalışmayla yalnızca yapının fiziksel görünümü değil, İzmir’in kent hafızası da korunuyor.
Kent Tarihi, Tanıtım ve Turizm Dairesi Başkanlığına bağlı KUDEB ve Tarihi Yapılar Şube Müdürlüğü ekipleri, Tarihi Asansör’de özel solüsyonlar ve kontrollü uygulamalarla müdahale ediyor. Restoratörler Esra Küpelioğlu ve Özgün Taner Kara, yapılan işlemin basit bir temizlik olmadığını, tarihi mirası geleceğe taşıma sorumluluğu taşıdığını vurguladı.
TARİHİ YÜZEYLERE BİLİMSEL MÜDAHALE
Restoratör Esra Küpelioğlu, tarihi yapılarda her müdahalenin uzmanlık gerektirdiğini belirterek sürecin bilimsel esaslara göre yürütüldüğünü söyledi. Küpelioğlu, duvarlardaki yazı ve çizimlerin yüzeye zarar vermeden temizlenmesi için her aşamanın dikkatle planlandığını ifade etti.
Restoratör Özgün Taner Kara da tarihi bir yapıya dokunmanın büyük sorumluluk taşıdığını belirtti. Kara, özel solüsyonlar ve kontrollü yöntemlerle milim milim çalıştıklarını, en küçük hatanın bile tarihi yüzeye zarar verebileceğini söyledi.
VANDALİZM TARİHİ DOKUYU YIPRATIYOR
Ekiplerin sahada karşılaştığı en büyük sorunlardan biri, temizlenen yüzeylerin kısa sürede yeniden yazılarla kaplanması. Bu durum hem verilen emeği boşa çıkarıyor hem de tarihi yapı malzemelerinde yeni bir müdahale ihtiyacı doğuruyor.
Küpelioğlu, her temizlik işleminin malzeme üzerinde iz bırakabileceğine dikkat çekerek, tekrarlayan müdahalelerin taş yüzeylerde mikro düzeyde aşınmalara neden olabileceğini belirtti. Bu nedenle tarihi yapıların korunmasında teknik çalışmalar kadar toplumsal bilinç de önem taşıyor.
KUDEB 30 İLÇEDE BAŞVURULARI İNCELİYOR
İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin tarihi yapılarla ilgili çalışmaları yalnızca Tarihi Asansör ile sınırlı kalmıyor. KUDEB bünyesinde, İzmir’in 30 ilçesinden gelen taşınmazlara yönelik bakım ve onarım başvuruları uzman ekipler tarafından değerlendiriliyor.
Mimar, mühendis, şehir plancısı, arkeolog ve sanat tarihçilerinden oluşan ekipler, yapılarda yerinde inceleme yaparak müdahalenin basit onarım mı yoksa esaslı onarım mı olduğuna karar veriyor. Yapıların tescil gruplarına göre izin süreçleri de farklı şekilde yürütülüyor.
SAHADAKİ ONARIM ADIM ADIM İZLENİYOR
İzin süreçlerinin ardından Tarihi Yapılar Şube Müdürlüğü koordinasyonunda sahaya iniliyor. İzmir Miras ekibi, iş programı oluşturarak uygulamaları yerinde takip ediyor ve tarihi yapıya zarar vermeden müdahaleleri gerçekleştiriyor.
Kara, restorasyon çalışmalarını “zamanın ruhuna dokunma biçimi” olarak tanımladı. Tarihi bir duvara dokunmanın geçmişle temas anlamına geldiğini belirten Kara, bu yapıların geleceğe taşınmasının ekipler için gurur kaynağı olduğunu söyledi.
KALICI KORUMA İÇİN TOPLUMSAL DUYARLILIK ŞART
Restoratörler, tarihi mirasın korunmasının yalnızca uzman ekiplerin sahadaki çalışmalarıyla mümkün olmadığını vurguladı. Kara, yapıların gerçek koruyucusunun toplum olduğunu belirterek, kamusal alanlara zarar verilmemesi gerektiğini ifade etti.
İzmir Büyükşehir Belediyesi, Tarihi Asansör başta olmak üzere kent belleğini oluşturan yapıların korunması için çalışmalarını sürdürüyor. İzmir Miras çalışmaları, sosyal medya üzerinden de takip edilebiliyor.