İklim değişikliğine bağlı olarak temiz içme suyu kaynakları hızla tükenirken, özellikle büyük şehirlerde susuzluk baş göstermeye başladı. İzmir’de içme suyu sıkıntısının krize dönüşmemesi için kış başından beri geceleri kesinti uygulanırken, sıkça ortaya çıkan arızaların zamanında giderilmemesi yüzünden tonlarca su boşa akıyor. İzmir’in Karabağlar ilçesi Basın Sitesi Mahallesi 259 Sokaktaki arıza yüzünden Tanju Okan Parkı’nı da su bastı. Yaklaşık 2 aydır çocuk oyun aletlerinin bulunduğu alan gölet haline geldiği için kullanılamıyordu. Vatandaşların sürekli İzmir Su ve Kanalizasyon İdaresi (İZSU) yetkililerine ihbarda bulunmasına rağmen arıza giderilemedi.
Dün de 259 Sokak içindeki şebeke suyu borusu patlayınca tonlarca su saatlerce boşuna aktı. Sel suyu görüntüsü veren suyun boşa aktığını gören vatandaşlar, “İZSU bizden tasarruf yapılmasını istiyor, kesinti uyguluyor ama hoyratça boşa akıtıyor.” diye şikâyet etti.
Susuzluk tehdidi altındaki şehirlerden İzmir, gerek nüfus artışı gerek düzensiz göç nedeniyle şebeke suyu kullanma kapasitesi de arttı. İzmir’e su sağlayan barajlardaki su rezervleri tarihinin en alt seviyesine düştü. Bazı barajlar tamamen boşalırken en yüksek su toplayan Güzelhisar Barajı bugün itibariyle yüzde 41.7 düzeyinde kaldı. Geçen yılın aynı döneminde Güzelhisar Barajı’ndaki su seviyesi yüzde 70 civarındaydı. Hafta sonu itibariyle yapılan ölçümlerde İZSU verilerine göre Tahtalı Barajı yüzde 0.94, Ürkmez Barajı yüzde 7.33, Alaçatı Kutlu Aktaş Barajı yüzde 5.6 su tutuyor. Balçova ve Gördes barajlarında ise kullanılabilecek su kalmadı.
Yönetmelik ve uygulama farkı
İZSU’nun 2014 Mayıs ayında yürürlüğe giren “İçmesu Temin ve Dağıtım Sistemleri Su Kayıplarının Kontrolü Yönetmeliği” 2019 yılında resmi gazetede yayımlandı. Yönetmeliğin 9. maddesinde yer alan hükümler şöyle:
Büyükşehir ve il belediyeleri su kayıplarını 2023 yılında kadar en fazla yüzde 30, 2028 yılına kadar ise en fazla yüzde 25 düzeyine; diğer belediyeler su kayıplarını 2023 yılına kadar en fazla yüzde 35, 2028 yılına kadar en fazla yüzde 30, 2023 yılına kadar ise en fazla yüzde 25 düzeyine indirmekle yükümlüdür.
İZSU Genel Müdürlüğü resmi internet sitesinde yer alan bilgilere göre, “İdaremiz; içme suyu şebeke sistemindeki su kayıplarının hedeflenen seviyeye indirmek amacıyla şebeke sisteminin etkin ve verimli olarak işletilmesi yönündeki faaliyetleri sürdürmektedir. Bu kapsamda izole bölgeler oluşturularak; izleme, değerlendirme, basınç regülasyonu ve yüzeye çıkmayan boru arızalarının tespit edilerek arızalarının giderilmesi çalışmaları yapılmaktadır.
İZSU’nun arıza ihbar sistemine gelen şikâyetlere müdahale etme hızının yetersiz kalmasının büyük ölçüde altyapı sorunlarından kaynaklandığı öne sürülüyor. Geçici önlemler alınan şehir şebeke suyu borularının yetersiz kalması yüzünden arızaların tekrarlandığı ifade ediliyor.
İZSU’nun açıklamasına göre, “İdaremizin yapmış olduğu şebeke yenileme, su kayıpları yönetimi, arızaların önlenmesi ve oluşan arızaların giderilmesi çalışmaları sonucu su kayıp oranında önemli bir düşüş olmuştur” deniliyor.
Barajlarda son durum
İZSU’nun resmî internet sitesindeki son verilere göre İzmir’e su sağlayan barajlardaki doluluk oranı şöyle: Güzelhisar Barajı yüzde 41.7, Tahtalı Barajı yüzde 0.94, Ürkmez Barajı yüzde 7.33, Alaçatı Kutlu Aktaş Barajı yüzde 5.6, Balçova ve Gördes barajlarında kullanılabilecek su kalmadı.
Geçen yılın aynı dönemine göre ise barajlardaki su seviyesinin daha iyi durumda olduğu görülüyor. İşte geçen yılki baraj seviyeleri: Güzelhisar Barajı yüzde 70, Tahtalı Barajı yüzde 14.4, Ürkmez Barajı yüzde 23.8, Alaçatı Kutlu Aktaş Barajı yüzde 21.8, Balçova yüzde 25, Gördes yüzde 4.9