İZBAN’ın mali yapısı üzerinden devam eden siyasi tartışma, AK Parti İzmir İl Başkanı Bilal Saygılı’nın açıklamalarıyla yeni bir boyut kazandı. Saygılı, CHP İl Başkanı Çağatay Güç’ün İZBAN’a ilişkin değerlendirmelerinin “manipülatif” olduğunu savundu. Saygılı, “Dünyanın hiçbir gelişmiş ülkesinde toplu taşıma bakkal defteri hesabıyla yönetilmez. Bu sistemlerin yalnızca bilet gelirleriyle ayakta kalması mümkün değildir” ifadelerini kullandı.
Zarar eden ESHOT'u siyasi malzeme yapmadık
Saygılı, İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin ESHOT üzerinden yıllardır milyarlarca lira zarar ettiğini belirterek, bu bütçelere AK Parti grubunun destek verdiğini hatırlattı. Saygılı "İZBAN ticarethane değil, sosyal devletin gereğidir! Dünyanın hangi gelişmiş ülkesinde toplu taşıma bakkal defteri hesabı ile yönetiliyor? Bu sistemler, yalnızca bilet geliriyle ayakta duran ticari yapılar değildir. Sübvanse edilmesi bir tercih değil, zorunluluktur. Sizin bu mantığınızla ESHOT'u nereye koyacağız? Her yıl milyarlarca lira zarar ediyor ama biz hiçbir zaman bunu siyasete malzeme yapmadık. İzmirli daha uygun ulaşım kullansın diye tüm ESHOT bütçelerine oy birliğiyle destek verdik. O yüzden size tavsiyemiz: Önce dersinize çalışın, sonra çıkıp konuşun" dedi.
“Dün övdüğünüz İZBAN'a bugün sırt dönemezsiniz”
İZBAN projesinin geçmişte İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından sahiplenildiğini hatırlatan Saygılı, bugün yapılan eleştirilerin “acziyet göstergesi” olduğunu söyledi. Saygılı, "Hafızamızı tazeleyelim; "bu projenin fikir babası da, uygulayıcısı da, anası da babası da İzBB'dir" diye caka satan sizin Belediye Başkanınız değil miydi, ne oldu? Dün sahiplendiğiniz projeye bugün "yönetemiyorum, istemiyorum" demek, sizin zihniyetinizin acziyetinin itirafıdır! İzmir halkına kazandırılan, Türkiye'de eşi benzeri olmayan bu proje, devletin desteğiyle ayakta durmaktadır. Hazine ve Maliye Bakanlığı, hat kirası ve enerji zamlarını enflasyonun altında tutmuş; kiraya yüzde 24 artış yaparken enerji birim fiyatına dokunmamıştır. Siz ise kalkmış, sadece bilet geliriyle maliyet kıyaslayıp İzmirliyi kandırmaya çalışıyorsunuz" dedi.
"Zararın sebebi TCDD değil"
Saygılı, İZBAN’ın mali yapısındaki bozulmanın TCDD kaynaklı olmadığını, yanlış yönetim ve artan personel giderleri nedeniyle ortaya çıktığını öne sürdü. 2025 verilerine dikkat çeken Saygılı şunları söyledi:
"2025 verileri ortada: İşletme giderlerinin sadece yüzde 20'si hat kirasıdır. Yüzde 60 ise personel giderleridir! Daha iyi anlamanız için söyleyelim, İZBAN gelirinin yüzde 113'ü personele gidiyor. Yani kazanılan her 100 TL, maaşları bile ödemeye yetmiyor, üzerine borçlanılıyor. Batışın sebebi TCDD değil, sizin yönetilemeyen sermaye artışlarına katılmamanız, tren kredi borçlarını ödememenizdir. "Devlet neden kira alıyor?" diye sormak, devlet yönetiminden bihaber olmaktır. Açın 6461 sayılı kanunu okuyun! Her tren geçişi rayı aşındırır, bakım maliyeti doğurur. Tıpkı otoyol ücreti gibi, bakım parasını ödemek zorundasınız. Devletin kendi şirketi TCDD taşımacılık da aynı parayı ödüyor. İZBAN koridorundaki hatların yüzde 70'ini İZBAN, yüzde 30'nu yük ana hat ve bölgesel trenler kullanmakta. 2011'de hat ve enerji giderinin payı yüzde 71 iken, bugün (2024-2025) bu oran yüzde 38-41 bandına gerilemiştir. Devlet payını düşürmüş, siz ise hala algı peşindesiniz."
“Halk Taşıt bedelini devlete yıkmaya çalışmak kurnazlıktır”
Saygılı, İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin 2019’da başlattığı “Halk Taşıt” uygulamasının İZBAN’a hiçbir gelir sağlamadığını vurgulayarak, “Bir de çıkmış 'halk taşıt sübvansiyonunu bakanlık ödesin' diyorsunuz. 'Halk taşıt' uygulamasını 2019'da başlatan sizin belediyeniz değil mi? Kendi siyasi şovunuz için başlattığınız uygulama yüzünden bugüne kadar İZBAN'ın kasasına tek bir kuruşun girmediğini en iyi sizin bilmeniz lazım. Kendi vaadinizin faturasını devlete kesmeye çalışmak kurnazlıktır."