Türkiye Felsefe Kurumu ve Efes Selçuk Belediyesi iş birliğiyle bu yıl beşincisi düzenlenen Herakleitos ve İoanna Kuçuradi Felsefe Günleri, “Demokrasi ve Cumhuriyete Felsefe ile Bakmak” temasıyla başladı. Etkinliğe katılan akademisyenler, felsefenin toplumsal düşünceye katkısını vurgularken, Kuçuradi'nin özgürlük üzerine görüşleri dikkat çekti.
Felsefe Günleri’nin açılış oturumunda konuşan Efes Selçuk Belediye Başkan Vekili ve Başkan Yardımcısı Erhan Güzel, dijitalleşme ve yapay zekâ ile başlayan sürecin hayatı kolaylaştırmasına karşın günlük hayatta bireylerin düşünme, analiz etme ve muhakeme becerilerini olumsuz yönde de etkilemesi sebebiyle felsefenin ayrı bir önem kazandığına dikkat çekti.
Kuçuradi ziyareti gerçekleşti
Açılış oturumunda geçtiğimiz hafta Prof. Dr. İoanna Kuçuradi’yi bizzat ziyaret eden Efes Selçuk Belediye Başkanı Filiz Ceritoğlu Sengel’in Felsefe Öğretmeni İbrahim Depe ile birlikte gerçekleştirdiği söyleşinin gösterimi yapıldı.
Oldukça keyifli geçen söyleşide özgürlük kavramı üzerinde duran Prof. Dr. İoanna Kuçuradi; “İnsanlar özgürlüğü canının istediğini yaparken engellenmemek olarak anlıyorlar. Özgürlük bir çeşit belirlemedir aslında belirlenmemek değildir. Özgürlük canının istediğini yapmak değildir. Felsefe Tarihine baktığımızda “İnsan tür olarak özgür müdür değil midir?” sorusu var. Kişiler özgür müdür değil midir, bir de toplumlar bağlamında sorulabilir. Burada bizim için önemli olan ikincisi. Biz belirli bir yapıyla geliyoruz. Biz annenizin, babanızın biyolojik yapısıyla dünyaya geliyoruz. Ama önemli olan kişinin ondan sonra ne yaptığıdır” dedi.
Başkan Sengel'den onur ödülü
Gerçekleşen ziyarette yapılan söyleşide Efes Selçuk Belediye Başkanı Filiz Ceritoğlu Sengel Prof. Dr. İoanna Kuçuradi’ye Efes Selçuk’ta düzenlenen Herakleitos Felsefe Günleri’ne büyük katkı sunduğunu belirterek; “Sizinle tanışmak benim için inanılmaz bir mutluluktu. Sizinle tanıştıktan sonra hem yazdıklarınızı hem söylemlerinizi, röportajlarınızı tekrar tekrar izledim. Bir hukukçu olarak, bir kadın olarak, siyasetle ilgilenen birisi olarak beni aydınlatıyorsunuz. İyi ki varsınız, iyi ki yollarımız kesişti. İyi ki bir araya geldik. “1. Herakleitos ve İoanna Kuçuradi Onur Ödülü’nü, Herakleitos Felsefe Günlerine sunmuş olduğunuz katkı için size takdim etmek istedik. Çok teşekkür ederiz. Bizi hep onurlandırdınız” dedi.
İnsan haklarının hukuktan önce etik ilke olarak görünmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. İoanna Kuçuradi; “Dünyamızın bazı felsefecilerinin bugün ulaştığı yere baktığımızda, kendini ve karşısındakini her şeyden önce bir insan olarak nasıl gördüğümüzün farkına vardığımızda ama diğer yandan dünyamızın nasıl yönetildiğini gördüğümüzde eğitimde neyi doğru, neyi eksik, neyi yanlış yaptığımızın bir muhasebesini yapmayı denemek yararlıdır diye düşünüyorum. Bu düşüncelerle 2025 Yılı Dünya Felsefe Gününüzü kutlarım” dedi.
Harun Tepe'den “Hak, Hukuk, Adalet” başlıklı söyleşi
Açılış oturumunun tamamlanmasının ardından Herakleitos ve İoanna Kuçuradi Felsefe Günleri’nin birinci oturumuna Prof. Dr. Harun Tepe “Hak, Hukuk, Adalet” başlıklı söyleşi ile katılımcılarla bir araya geldi. Prof. Dr. Harun Tepe söyleşide hak, hukuk ve adalet kavramlarının felsefi olarak altını çizerek; ““Hak, hukuk, adalet” sloganı atan insanlar haklarını istiyorlar. Hak talep ediyorlar. Hak talebi, haksızlığın giderilmesi talebidir. Ben hep adalet ve hak konularını anlatırken şunu sorarım; “İçinizde hiç haksızlığa uğramayan var mı?” Aslında adalet dediğimiz şey, olmayan bir şeyin, eksikliği duyulan bir şeyin yerine getirilmesi, karşılanması, giderilmesi talebidir. Onun için hak arayanlar uğradıkları haksızlığın giderilmesini ister. Peki, bu nasıl olur? Bu ancak hukuk yoluyla olur. İnsan hakları aslında etik ilkelerdir. Yani, hiç kimseye kötü davranışta bulunmamak, aynı zamanda düşünce özgürlüğünün olmasıdır. İnsan haklarını hukuk olmadan koruyamayız. Hukukun işlemediği bir yerde insan hakları korunamaz. Onun için hukuk, hakkın elde edilmesi gerektiğidir. Başka bir yolu yoktur. Peki, hukuk yoluyla hak elde edilirse ne olur? İşte o zaman adalet olur. Onun için bu slogan, bu şekilde düşünce gayet doğru ifade edilmiş bir slogan gibi görünüyor. Ben ülkemizde ve tüm dünyada haksızlıkların daha azaldığı, temel hak ve özgürlüklerin daha çok yaşandığı, hakkın hukuk yoluyla korunduğu bir dünya olmasını diliyorum” dedi.
Bu yıl beşincisi düzenlenen Herakleitos ve İoanna Kuçuradi Felsefe Günleri Prof. Dr. Ahu Tuncel ve Doç. Dr. Kubilay Hoşgör’ün katıldığı “Cumhuriyet ve Demokrasi” oturumu ile Prof. Dr. Özlem Duva ve Prof. Dr. Tuncay Saygın’ın katıldığı “Siyaset ve Adalet Üzerine” başlıklı oturumlarla devam etti.