Dijital Gaste- Türkiye’de ücret politikaları ve sendikasızlaşma nedeniyle asgari ücret, istisnai bir taban ücret olmaktan çıkarak milyonlarca çalışanın fiili ortalama geliri haline geldi. DİSK-AR’ın hazırladığı “İşçi Sınıfının Geçim Krizi Raporu”, çalışanların temel ihtiyaçlarını karşılamakta zorlandığını ortaya koydu.
Asgari ücret açlık sınırının altında kaldı
Rapora göre Mayıs 2026 itibarıyla dört kişilik bir ailenin sağlıklı beslenebilmesi için gereken açlık sınırı 34 bin 808 TL olarak hesaplandı. Mevcut net asgari ücret ise bu rakamın 6 bin 732 TL altında kaldı. Yoksulluk sınırı ise 114 bin 348 TL’ye yükselirken, asgari ücret bu tutarın yalnızca yaklaşık dörtte birine karşılık geldi.
Milli gelirden emeğin aldığı pay geriledi
Raporda, emeğin milli gelirden aldığı payın yıllar içinde önemli ölçüde azaldığına dikkat çekildi. Buna göre, 1974 yılında brüt asgari ücretin kişi başına milli gelire oranı yüzde 80,6 seviyesindeyken, 2026 yılı programında bu oran yüzde 45,7’ye kadar düştü.
DİSK-AR, 1974 yılındaki bölüşüm dengesi korunmuş olsaydı, bugün brüt asgari ücretin 58 bin 245 TL düzeyinde olması gerektiğini belirtti.
Türkiye Avrupa’nın en ucuz iş gücü pazarlarından biri
Raporda uluslararası karşılaştırmalara da yer verildi. Buna göre Türkiye’de asgari ücretle çalışan bir kişinin dana eti satın alma gücü, Hollanda’daki bir çalışanın yaklaşık dörtte biri, Fransa’daki bir çalışanın ise üçte biri seviyesinde kaldı.
Türkiye’nin Avrupa’da asgari ücretle çalışanların oranı bakımından ilk sırada yer aldığı belirtilirken, Euro bazında brüt asgari ücrette ise sondan dördüncü sırada bulunduğu ifade edildi.
“İşçi yılın 3 ayını vergi ve kesintilere çalışıyor”
Raporda vergi sistemine de eleştiri yöneltildi. Vergi dilimlerinin enflasyona göre güncellenmemesi nedeniyle çalışanların yıl içinde daha yüksek vergi oranlarına maruz kaldığı vurgulandı.
Örneğin, brüt giydirilmiş ücreti 65 bin TL olan bir çalışanın toplam vergi ve kesinti yükünün ocak ayında yüzde 21,6 iken eylül ayında yüzde 29,7’ye yükseldiği belirtildi.
DİSK-AR, mevcut vergi yapısı nedeniyle ücretli çalışanların yılın en az üç ayını yalnızca vergi ve kesinti ödemek için çalıştığını savundu.