CHP Diyarbakır Milletvekili Sezgin Tanrıkulu, kamu mülkiyetinde bulunan köprü ve otoyolların özelleştirilmesine yönelik çalışmalarla ilgili TBMM’ye 22 maddelik soru önergesi verdi. Tanrıkulu, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in yanıtlaması istemiyle sunduğu önergede, kamu gelirleri ve uzun vadeli mali yükümlülüklere dikkat çekti.
Tanrıkulu, “Kamuya ait gelir getirici altyapı varlıklarının özelleştirilmesi genel bütçe gelirleri ve kamu mali dengesi açısından doğrudan sonuç doğurur” değerlendirmesinde bulundu.
15 yılın geliri, 49 yılın hesabı
Önergede, özelleştirilmesi planlanan köprü ve otoyolların son 15 yılda genel bütçeye sağladığı gelir tutarının açıklanması istendi.
Ayrıca mevcut durumda kamu mülkiyetinde kalması halinde 10 yıl, 25 yıl ve 49 yıl için öngörülen toplam gelir projeksiyonunun paylaşılması talep edildi.
Garanti ve kur riski sorusu
Tanrıkulu, özelleştirme halinde Hazine’nin gelir garantisi, araç geçiş garantisi veya döviz bazlı yükümlülük üstlenip üstlenmeyeceğini sordu.
Döviz cinsinden garanti verilmesi durumunda kur riskinin kamuya olası maliyetine ilişkin analiz yapılıp yapılmadığının açıklanması istendi.
NPV ve mali analiz talebi
Önergede, köprü ve otoyolların net bugünkü değer (NPV) hesaplamasının yapılıp yapılmadığı da soruldu. Özelleştirme öncesi ve sonrası gelir projeksiyonları arasındaki farkın kamu lehine mi aleyhine mi olduğu sorusuna yanıt arandı.
Tanrıkulu, özelleştirme gelirlerinin hangi bütçe kaleminde muhasebeleştirileceği ve bütçe açığının finansmanında kullanılıp kullanılmayacağına ilişkin soruların da yanıtlanmasını talep etti.
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in yanıtlaması istemiyle verdiği önergede şu sorulara cevap aradı:
1. Kamu mülkiyetinde bulunan köprü ve otoyolların özelleştirilmesine ilişkin olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yürütülen herhangi bir mali analiz, fizibilite raporu veya gelir projeksiyonu çalışması yapılmış mıdır?
2. Yapılmış ise söz konusu mali analiz raporlarında; özelleştirme öncesi mevcut gelir projeksiyonu, özelleştirme sonrası beklenen kamu geliri, kamu gelir kaybı veya kazancı öngörüsüne kadardır?
3. Özelleştirilmesi planlanan köprü ve otoyolların son 15 yıl içerisinde yıllar itibarıyla genel bütçeye sağladığı gelir tutarı nedir?
4. Bu köprü ve otoyolların mevcut durumda kamu mülkiyetinde kalması halinde önümüzdeki 10 yıl, 25 yıl ve 49 yıl için öngörülen toplam gelir tutarı nedir?
5. Özelleştirme halinde kamuya sağlanması planlanan toplam özelleştirme geliri tutarı nedir?
6. Bu gelir tutarı ile kamu mülkiyetinde kalması halinde elde edilmesi öngörülen toplam gelir arasında fark hesaplanmış mıdır? Hesaplanmış ise fark tutarı nedir?
7. Özelleştirme halinde Hazine’nin vazgeçeceği toplam gelir tutarı hesaplanmış mıdır?
8. Özelleştirme halinde Hazine’nin herhangi bir garanti ödemesi, gelir garantisi, araç geçiş garantisi veya döviz bazlı yükümlülük üstlenmesi söz konusu olacak mıdır?
9. Söz konusu özelleştirme işlemi kapsamında Hazine tarafından üstlenilecek herhangi bir koşullu yükümlülük (contingent liability) bulunmakta mıdır?
10. Bulunmakta ise bu yükümlülüklerin toplam tutarı ve süresi nedir?
11. Özelleştirme işlemi sonucunda elde edilmesi planlanan gelir tutarı hangi bütçe kalemi altında muhasebeleştirilecektir?
12. Bu gelirlerin; bütçe açığının finansmanında, borç geri ödemesinde, cari harcamalarda kullanılması planlanmakta mıdır?
13. Özelleştirme gelirlerinin Orta Vadeli Program ve Orta Vadeli Mali Plan’daki projeksiyonlara etkisi nedir?
14. Özelleştirme işleminin genel devlet borç stokuna etkisine ilişkin yapılmış bir analiz mevcut mudur?
15. Özelleştirme kapsamına alınan köprü ve otoyolların bugünkü net bugünkü değer (NPV) hesaplaması yapılmış mıdır? Yapılmış ise bu değer nedir?
16. Özelleştirme kapsamında döviz cinsinden garanti verilmesi planlanmakta mıdır?
17. Döviz bazlı garanti verilmesi halinde kur riskinin Hazine’ye olası maliyetine ilişkin bir hesaplama yapılmış mıdır?
18. Özelleştirme işlemlerine ilişkin olarak Sayıştay’ın görüşü alınmış mıdır?
19. Özelleştirme işlemlerinin kamu maliyesine uzun vadeli etkisine ilişkin hazırlanmış etki analizi raporu bulunmakta mıdır?
20. Özelleştirme işlemlerine ilişkin olarak Hazine tarafından üstlenilecek doğrudan veya dolaylı herhangi bir mali yükümlülük bulunmakta mıdır?
21. Bu özelleştirme işlemlerinin merkezi yönetim bütçesi gelirleri içindeki payına ilişkin bir projeksiyon yapılmış mıdır?
22. Özelleştirme işlemi sonucunda kamu gelirlerinde kalıcı azalış öngörülmekte midir?