İzmir’de yeraltı sularının kontrolsüz kullanımı, kenti uzun vadede ciddi bir çökme riskiyle karşı karşıya bıraktı. Türkiye Bilimler Akademisi (TÜBA) Çevre, Biyoçeşitlilik ve İklim Değişikliği Çalışma Grubu Üyesi Prof. Dr. Doğan Yaşar, gerekli önlemler alınmadığı takdirde 50-60 yıl içinde deniz suyunun Basmane’ye kadar ilerleyebileceği uyarısında bulundu.
Temiz Toplum Temiz Gelecek Platformu üyeleriyle bir araya gelen Yaşar, İzmir ve Türkiye’nin giderek derinleşen su ve enerji krizini değerlendirdi. Toplantıda özellikle kuraklık, yeraltı suyu kullanımı ve kentteki çökme riski öne çıktı.
“İzmir’in en büyük sorunu çökme”
İzmir’in uzun vadede karşı karşıya olduğu en büyük tehlikenin çökme olduğunu vurgulayan Yaşar, bugüne kadar bu riskin yeterince dikkate alınmadığını söyledi. Yaşar, su tasarrufu ve Körfez konusunda yıllardır uyarılarda bulunduğunu ancak karar alıcılarla birebir görüşme imkânı bulamadığını ifade etti.
Kayıp-kaçak yüzde 35, suyun yüzde 80’i yeraltından
İzmir’de 2000 yılında yüzde 60 olan su kayıp-kaçak oranının düşürülmesine rağmen halen yüzde 35 seviyesinde olduğunu belirten Yaşar, kentte kullanılan suyun yaklaşık yüzde 80’inin yeraltı kuyularından çekildiğine dikkat çekti.
Kuyu derinliklerinin 600 metreden 1200 metreye kadar indiğini aktaran Yaşar, bu durumun Manisa Ovası başta olmak üzere tüm bölgenin altını boşalttığını söyledi.
“Deniz suyu Basmane’ye kadar gelebilir”
Çökme sürecinin sessiz ama sürekli ilerlediğini vurgulayan Yaşar, “Eğer önlem alınmazsa 50-60 yıl sonra deniz suyu Basmane’ye kadar gelebilir. Alsancak’ta hissedilen kanalizasyon kokularının nedeni de boruların deniz seviyesinin altına inmeye başlamasıdır” dedi.
550 bin kuyu, 120 bini kaçak
Dünyadan Jakarta ve Mexico City örneklerini veren Yaşar, bu kentlerde yılda 10-15 santimetre çökme yaşandığını ve bazı bölgelerin tamamen boşaltıldığını hatırlattı. Türkiye genelinde yaklaşık 550 bin kuyu bulunduğunu belirten Yaşar, bunların 120 bininin kaçak olduğunu ifade ederek denetim çağrısı yaptı.
“Bu mesele siyasi değil”
Temiz Toplum Temiz Gelecek Platformu Başkanı Yunus Karakaya da uyarıların artık görmezden gelinemeyeceğini belirtti. Karakaya, suyun plansız kullanımının geleceği ipotek altına aldığını ve bilimsel uyarıların dikkate alınması gerektiğini söyledi.