İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay, İzmir Ticaret Odası’nda düzenlenen İzmir Kooperatifçilik Buluşmaları’nda yaptığı konuşmada, iklim krizi, kuraklık ve tarımsal sorunlara karşı kooperatifçiliğin önemini vurguladı. Başkan Tugay, “İzmir’i yalnızca Türkiye’ye değil, dünyaya örnek olacak bir kent haline getirmekte kararlıyız” dedi.
İzmir modeli Türkiye’ye örnek
Tugay, İzmir’in tarımsal kalkınmada Türkiye'nin lokomotifi olduğunu belirterek, İzmir Modeli ile gurur duyduklarını söyledi. İzmir’de 300’e yakın tarımsal kalkınma, sulama, süt ve su ürünleri kooperatifi bulunduğunu, bunların Türkiye’ye örnek olacak başarı hikayeleri yazdığını ifade etti.
Tarımda kooperatifçilik en güçlü reçete
Küresel ve ulusal tarım krizine karşı çözüm olarak kooperatifleşmeyi işaret eden Tugay, “Birlikte hareket edersek tarımdaki o kara tabloyu aydınlığa çevirebiliriz” dedi. Tire, Bayındır ve Bergama’daki başarılı kooperatif çalışmalarını örnek gösteren Tugay, üreticilere her alanda destek olacaklarını ifade etti.
Suyu verimli kullanmak öncelik
2025’in tarihin en kurak yılı olduğunu hatırlatan Tugay, İzmir’in temiz su rezervlerini daha verimli kullanmak adına altyapı çalışmaları yürüttüklerini belirtti. Amaçlarının kullanılan suyun yüzde 40’ını geri kazanmak olduğunu vurguladı. Suyun yüzde 70-75 oranda tarımda kullanıldığını ama tarımda suyun kullanımıyla ilgili ciddi hatalar olduğunu belirten Tugay, “Daha az suyla üreteceğimiz ve katma değeri yüksek ürünlere yönelmemiz lazım. Şehrimizde büyükbaş hayvancılık yoğun yapılıyor. Yem olarak silaj ekiliyor. Tarım Bakanlığı buna teşvik de veriyor. Bunun yeniden gözden geçirilmesi gerekiyor. Bizler önümüzdeki günlerde yoğun bir şekilde arıtma sularının ve gri su dediğimiz lavabolardan, duşlardan gelen suyun yeniden kullanımıyla ilgili çaba içinde olacağız. Mevzuatı inceledik, çalışmalarımız var. Hedeflediğimiz; kullandığımız suyun yüzde 40’ını yeniden kullanılabilir hale getirmek. İzmir’in yeraltı su rezervleriyle ilgili görünen o ki yeterli doküman yok. İzmir’in tüm havzalarının hidrojeolojik haritalarını yapacağız” dedi.
İzmir’de 94 bin civarında ruhsatlı kuyu olduğunu ama bunun dört katı kadar da kaçak ruhsatsız kuyu bulunduğunu belirten Tugay, “Kaçak kuyulara göz yumulmaması lazım. Sulama tekniklerinde iyileştirme yapılabilir. Kooperatiflerimizin duyarlılıklarını, tarımı ileriye taşıma konusunda irade gösterdiklerini biliyorum. Çalışmalarımızı kooperatiflerle beraber yapmak istiyoruz. İzmir Büyükşehir Belediyesi kooperatifleri hep destekledi. Geçmiş başkanlarımıza da teşekkür diyorum. Bu desteği elbette sürdüreceğiz ama sadece destek olmak değil, beraber çalışmamız lazım. En az 100 bin aile tarımla geçiniyor. Çok büyük bir rakam. Onların yaptıkları işi sürdürebilmeleri için buna ihtiyacımız var. Sulamadan ürün seçimine, tarım tekniklerinden toprağı uygun gübre ve organik materyallerle beslemeye kadar doğru şeyler yapmalıyız. Bu, kooperatifler ile çalışmak istediğimiz bir konu” sözlerine yer verdi.
Kooperatifler sadece desteklenmeyecek, birlikte çalışılacak
İzmir’de yaklaşık 100 bin ailenin tarımla geçimini sağladığını söyleyen Tugay, bu ailelerin sürdürülebilir üretim için desteklenmesi gerektiğini ifade etti. Kooperatifçiliği sadece ekonomik değil, aynı zamanda toplumsal dayanışma modeli olarak gördüklerini belirten Tugay, üretimden tüketime kooperatifçiliğin destekleneceğini açıkladı.
Tanzim satışlarda hedef 20 market
İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin tanzim satış marketleri İZMAR projesine de değinen Tugay, yıl sonuna kadar 20 markete ulaşmayı hedeflediklerini aktardı. Böylece hem üretici desteklenecek hem de tüketici uygun fiyata ürünle buluşacak. Tugay, “Kooperatifçiliği demode görenler var ama sektöre hakim güçlere karşı üretici ve tüketicinin koruyucusu olan tek ve en önemli yapı kooperatiflerdir” diye konuştu. Konuşmasında İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin tanzim satış marketleri İZMAR’dan örnek veren Başkan Tugay, sene sonuna kadar 20 markete ulaşılacağını belirtti.
Özgener: İzmir'de kooperatifçilik güçlü
Toplantıda konuşan İzmir Ticaret Odası Yönetim Kurulu Başkanı Mahmut Özgener ise İzmir’de Tarım ve Orman Bakanlığına bağlı olarak faaliyet gösteren 163 tarımsal kalkınma kooperatifi, 81 sulama kooperatifi ve 45 su ürünleri kooperatifi olmak üzere toplam 289 tarımsal amaçlı kooperatif bulunduğunu hatırlattı. İzmir’de birlikte üretim kültürü ve ortak akla dayalı çalışma geleneğinin oldukça güçlü olduğunu vurgulayan Özgener, “Tohumdan çatala kadar tüm üretim zincirinin izlenebildiği, üreticilerimizin emeğinin karşılığını aldığı planlı bir tarımsal üretim modelinin benimsenmesinin yararlı olacağı kanaatindeyiz. Bu yaklaşımın sahada karşılık bulabilmesi ve kalıcı sonuçlar üretebilmesi için üretim süreçlerinin çağın gerektirdiği yöntemlerle desteklenmesi gerekiyor. Bu doğrultuda, tarımda üretim süreçlerine teknolojik yeniliklerin dahil edilmesi ve üreticilerin örgütlenmesiyle sürdürülebilir büyümenin sağlanabileceği kanaatindeyiz” dedi.
Ortak hareket etmeliyiz
Tarım kooperatiflerinin kurumsal kapasitelerinin güçlendirilmesinin de büyük önem taşıdığını kaydeden Özgener, kooperatiflerin daha etkin bir yapıya kavuşmasının iş birliği kültürünün kurumsallaşmasıyla mümkün olacağını söyledi. Özgener, sözlerini şöyle sürdürdü: “Bu kapsamda kamu kurumları, yerel yönetimler, üniversiteler ve sivil toplumun ortak hareket etmesi kritik önem taşıyor. İş birliği ve güç birliği kültürünün yaygınlaştırılması, yerel potansiyelimizin daha etkin kullanılması amacıyla gerçekleştirilecek her çalışmaya, İzmir Ticaret Odası olarak destek vereceğimizi özellikle belirtmek istiyorum. Toplantımızın yenilikçi yaklaşımların filizlendiği, iyi uygulama örneklerinin paylaşıldığı ve sürdürülebilir iş birliklerinin temellerinin atıldığı güçlü bir platform oluşturacağına yürekten inanıyorum.”
İzmir Ticaret Borsası'ndan kooperatifçiliğe destek
İzmir Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Ercan Korkmaz, tarım sektörünün kooperatifçiliğe ihtiyaç duyduğunu belirterek İzmir Ticaret Borsası tarafından yapılan çalışmaları aktardı. Kooperatifçiliğin temelinde tarım olduğunu, tarımsal üretimin doğal yapısında birlikte hareket etme felsefesinin bulunduğunu kaydeden Korkmaz, tarımsal kooperatifler açısından Türkiye’nin potansiyelinin yüksek olduğunu ifade etti.
Gün boyu sürecek etkinlik kapsamında dört panel hazırlandı. Program kapsamında “Uluslararası Kooperatifler Yılında Kooperatifçiliğin Vizyon Arayışları”, “Yeni Nesil Kooperatifçilik Arayışları”, “Kooperatifçiliğin Gelişiminde Yerel Yönetimlerin Rolü”, “İzmir’in Kooperatifçilik Birikimi ve Geleceği-2074 Yılı Perspektifi” panelleri yapılacak.