Otizmli bireyler ve aileleri, yıllar önce kamuoyuna açıklanan Otizm Eylem Planı’nın hayata geçirilmediğini belirterek yetkililere çağrıda bulundu. Yapılan açıklamada, otizmin artık bilinmeyen bir durum olmadığı vurgulanırken, asıl sorunun çözüm üretilmemesi değil, hazırlanan planların uygulanmaması olduğu ifade edildi.
Açıklamada, Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde geçtiğimiz kasım ayında Engelli Bireylerin Toplumsal Hayata Katılımlarının Güçlendirilmesi, Sorunların Tespiti ve Kalıcı Çözümlerin Üretilmesi Komisyonu’nda yapılan sunumun da yeni bir tablo ortaya koymadığı, mevcut sorunların sahadaki yansımalarını bir kez daha gözler önüne serdiği belirtildi.
“Sorun bilinmiyor değil, plan uygulanmıyor”
Açıklamada, yıllar önce hazırlanan Otizm Eylem Planı’nda sorumlulukların tanımlandığı ancak planın uygulamaya geçirilmediği savunuldu. Bu nedenle otizmli bireylerin yaşamında somut bir iyileşme sağlanamadığı ifade edildi.
Metinde, bugün ortaya çıkan tablonun bilinmezlikten değil, uygulanmayan bir plan ve sistem eksikliğinden kaynaklandığı vurgulandı.
Otizmli bireylerin yaşadığı sorunlar sıralandı
Açıklamada, otizmli bireylerin halen eğitime erişimde sorun yaşadığı, sağlık hizmetlerinde randevu ve süreklilik sıkıntısıyla karşı karşıya kaldığı belirtildi. Yetişkinlik döneminde ise bireylerin tamamen sistem dışına itildiği savunuldu.
Kriz anlarında başvurulabilecek etkili bir mekanizmanın bulunmadığı, acil durumlar için yatılı sağlık birimlerinin olmadığı ve istihdam süreçlerinde otizmli bireylerin yeterince yer almadığı da dile getirildi. Bakım evlerinin mevcut durumuna ilişkin de eleştiriler yöneltildi.
“Eksik olan çözüm değil, uygulama”
Sivil toplum örgütlerinin yıllardır birleşme ve çalışma çağrılarına uyduğu belirtilen açıklamada, çözüm önerilerinin de ilgili kurumlara sunulduğu kaydedildi. Buna karşın bugün eksik olan unsurun çözüm değil, uygulama olduğu ifade edildi.
Açıklamada, “Hazırlanmış bir plan varken, bu plan neden hayata geçirilmiyor?” sorusu yöneltildi. Otizmli bireylerin yaşamının bireysel çabalar ve geçici çözümlerle sürdürülemeyeceği vurgulandı.
Talepler madde madde sıralandı
Açıklamada otizmli bireyler ve aileleri için dört temel talep öne çıkarıldı. İlk olarak Otizm Eylem Planı’nın derhal yürürlüğe alınması istendi. Uygulama sürecinin şeffaf ve denetlenebilir hale getirilmesi gerektiği belirtildi.
Ayrıca kurumlar arası etkin koordinasyon sağlanması ve kriz durumları için acil müdahale mekanizmalarının oluşturulması talep edildi. Otizmli bireyler ve ailelerinin yılın her günü bu sorunlarla yaşadığı hatırlatılarak eşit vatandaşlık vurgusu yapıldı.